To πρόσωπο του Αη Βασίλη

Βρίζουμε κι αναθεματίζουμε όλοι το 2020 που στοίχισε ζωές, δουλειές, καθημερινές συνήθειες, ανθρώπινες σχέσεις, καθώς στο ξεκίνημά του εμφανίστηκε μια πανδημία από το πουθενά, μια «ασυνέχεια» μέσα στο γραμμικό χρονικό συνεχές του σύγχρονου βίου. Αλλά στην πραγματικότητα – μπροστά στην οποία παριστάνουμε τις «τυφλόμυγες» – αυτό που ήρθε να μας πει το 2020 είναι πως η κλεψύδρα έχει γυρίσει ανάποδα. Οι άνθρωποι παίζουμε το παιχνίδι της εξέλιξης σαν να είμαστε μόνοι μας. Μόνοι μας ως είδος, μόνοι μας και ο καθένας με το Εγώ του. Όμως δεν είμαστε μόνοι. Υπάρχει πάντα ένα Άλλο. Βαφτίστε το όπως θέλετε, Θεό, σύμπαν, γαλαξιακή ομοσπονδία, ασυνείδητο, δεν έχει και πολύ σημασία. Με το Άλλο έχουμε σοβαρό πρόβλημα. Όχι μόνο σε σχέση με τα προαναφερθέντα αλλά και στη σχέση του ενός με τον άλλο. Όμως το Άλλο όταν αγνοείται, εκδικείται. Έτσι είμαστε πιασμένοι μέσα στην «παγίδα». Λυπηρό μεν αλλά έτσι είναι. Κι ο μόνος τρόπος για να ξεφύγουμε τώρα από την φάκα αφού φάγαμε το τυρί της αέναης προόδου είναι να γυρίσουμε προς τα πίσω και να ξανασκεφτούμε τις σκέψεις μας. Το παιχνίδι της εξέλιξης δεν είναι ο ανταγωνισμός, όπως θέλει μια συγκεκριμένη ανάγνωση του δαρβινισμού. Τον Δαρβίνο τον διάβασαν και με διαφορετικό τρόπο, κάποια σπουδαία πνεύματα που αποσιωπήθηκαν. Ο Karl Fedorovich Kessler γερμανορώσος ζωολόγος από τις παρατηρήσεις του κατέληξε στο συμπέρασμα πως «η αλληλοβοήθεια παρά η ανταγωνιστική αλληλοεξόντωση ήταν ο κύριος παράγοντας στην εξέλιξη ενός είδους». Συμπέρασμα που ανέδειξε σε κοινωνική θεωρία λίγο αργότερα ένας Ρώσος Πρίγκιπας που επέλεξε να ζήσει ως αναρχικός, ο Πιερ Κροπότκιν, θρηνώντας ταυτόχρονα για το γεγονός πως «όπως τόσα πολλά καλά πράγματα που δημοσιεύονται μόνο στη ρωσική γλώσσα, αυτό το αξιοσημείωτο συμπέρασμα παραμένει σχεδόν εντελώς άγνωστο». Το ίδιο άλλωστε συνέβη και με τον ίδιο. Όχι μόνο ως πολιτικό διανοητή αλλά και ως επιστήμονα, διότι επιστήμονας υπήρξε. Ο Κροπότκιν, στην καλύτερη περίπτωση ζει σήμερα σε αραχνιασμένες κούτες με κάτι ξεχασμένα βιβλία. Όμως η αδιαφορία για το Άλλο είναι παρασιτισμός κι αυτό ακριβώς συμβαίνει στον πλανήτη.
Αν μπορώ λοιπόν να φανταστώ Αη Βασίλη την πρωτοχρονιά, μόνο ένα πρόσωπο μπορεί να έχει. Του Αναρχικού Πρίγκιπα και της ιδέας που αποσιωπήθηκε για να δικαιολογηθεί η αυτοκρατορική κατάκτηση, η ρατσιστική καταπίεση, ο μισογυνισμός και η εξουσία πάνω στους άλλους ανθρώπους.