Ο Μπογδάνος κι ο επικοινωνιακός δαρβινισμός

Τα ελληνικά μήντια είχαν πάντα ευαίσθητες κεραίες για την προσαρμογή τους στο πολιτικό περιβάλλον, ως όρο επιβίωσης. Το λες και επικοινωνιακό δαρβινισμό. Συνεπώς ο μεν Μπογδάνος καλά έκανε και συνέχιζε να είναι αυτό που ξέρει να είναι αφού δεν μπορεί να γίνει κάτι άλλο πλέον, ο δε ΣΚΑΙ μετέδωσε εμμέσως πλην σαφώς ως πρώτη κεντρική είδηση πως ο ΣΥΡΙΖΑ έχει κυβερνητικό μέλλον ακόμη κι ως το 2019. Διότι αν έπεφτε από «λεπτό σε λεπτό» σύμφωνα με τους «αστικούς μύθους», ο Μπογδάνος θα έκανε κανονικά την εκπομπή του σήμερα!

Ο Αλέξης Τσίπρας και το «τρίγωνο του διαβόλου»

arena_2.8Στην απάντηση που έδωσε στην ερώτηση της Γεννηματά για το “Plan b” , ο Αλέξης Τσίπρας ξαναβρήκε τον εαυτό του. Μετά τις 12 Ιουλίου έδειχνε να κρατάει μια στάση,  η οποία θύμιζε λίγο τον άπιστο σύζυγο, ο οποίος «συλλαμβάνεται επ’ αυτοφόρω» και  προσπαθεί να δικαιολογηθεί με το επιχείρημα «δεν είναι αυτό που νομίζεις!». Την Παρασκευή όμως έδειξε αυτό που πραγματικά μπορεί να είναι. Ο αδιαμφισβήτητος πολιτικός ηγεμόνας στο εσωτερικό της χώρας.

Υποθέτω πως η αντιπολίτευση θα το σκεφτεί δυο και τρεις φορές πριν καταθέσει πάλι ερώτηση προς τον πρωθυπουργό,  ώστε να του δώσει την ευκαιρία να «παίξει μπάλα» με το εθνικό ακροατήριο,  κατατροπώνοντας τις αστείες αιτιάσεις της και την πολιτική «κριτική» της που εξαντλείται στην απόρριψη των πουκαμίσων του Βαρουφάκη! Αυτός είναι και ο λόγος που έβγαλε οργισμένη ανακοίνωση ο Βενιζέλος,  νιώθοντας πως έμεινε εκτεθειμένος και ακάλυπτος από την Πρόεδρό του. Αλλά ποιος ακούει πλέον τον Βενιζέλο; Καθώς προσεγγίζει ήδη τα όρια της γραφικότητας του Πάγκαλου, μάλλον κανείς!

Ο Τσίπρας έχει όλο το γήπεδο δικό του. Προηγούμενη ανάλογη πολιτική ηγεμονία στην πρόσφατη ιστορία της Ελλάδας, υπήρξε μόνο κατά την περίοδο του «Καραμανλής ή τανκς»,  μετά την πτώση της χούντας.

Η ηγεμονία σε αυτές τις περιπτώσεις ορίζεται αρνητικά. Είναι ηγεμονία ελλείψει αντιπάλου και μέσα σε συνθήκες κρίσης που δημιουργούν αβεβαιότητα και ανασφάλεια σε μεγάλα τμήματα του πληθυσμού και εκ των πραγμάτων ενισχύουν τις τάσεις συσπείρωσης γύρω από την υπάρχουσα ηγεσία.

Η αντοχή και η ανθεκτικότητα της σημερινής πολιτικής ηγεμονίας του ο Α. Τσίπρας, εν πολλοίς θα προσδιοριστεί από το πώς θα καταφέρει να διαχειριστεί το πολυπολοκότερο και πλέον αμαρτωλό ζήτημα που ταλάνισε όλη τη μεταπολιτευτική ιστορία του τόπου και δεν είναι άλλο από το «τρίγωνο» των σχέσεων Κόμματος, Κυβέρνησης και Κράτους. Πρόκειται για το «τρίγωνο του διαβόλου» που «καταπίνει» πρωθυπουργούς.

Είναι ευρέως διαδεδομένη η άποψη πως η κρίση «εξαφανίζει» τους πρωθυπουργούς. Δεν είναι ακριβώς έτσι. Τον Καραμανλή τον κατάπιε η βιασύνη της Ντόρας, μεταμφιεσμένη στις «σοφές» συμβουλές του Σουφλιά.  Τον Παπανδρέου τον ανέτρεψε ο Βενιζέλος που πάντα ζούσε με το όνειρο να γίνει χαλίφης στη θέση του χαλίφη. Τον Παπαδήμο τον έριξε ο Σαμαράς για να γίνει αυτός πρωθυπουργός. Τον Σαμαρά τον έφαγε το άγχος επανεκλογής της  κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματός του. Σε όλες τις προαναφερθείσες περιπτώσεις η πραγματική αιτία της «εξαφάνισης» είχε να κάνει με το «τρίγωνο» των σχέσεων Κόμματος, Κυβέρνησης και Κράτους.

Ο Τσίπρας έχει «όλα τα χαρτιά στα χέρια του» για να αντιμετωπίσει το «τρίγωνο του διαβόλου» πριν τον εξαφανίσει. Στο βαθμό που επιλέξει να ακολουθήσει την πεπατημένη οδό των συμψηφισμών και της μεθοδολογίας  «business as usual»,  τότε δεν υπάρχει αμφιβολία πως σύντομα ή λίγο πιο αργά,  θα εξαφανιστεί  κι αυτός μέσα στο «τρίγωνο του διαβόλου» όπως πολλοί προκάτοχοί του. Θα είναι τεράστιο ιστορικό και στρατηγικό λάθος του πρωθυπουργού να αντιγράψει τις συνταγές του παρελθόντος και να μην τολμήσει βαθιές και ριζικές τομές και στα τρία επίπεδα (κόμματος, κυβέρνησης, κράτους) αναδιατάσσοντας ταυτόχρονα και τις μεταξύ τους σχέσεις. Οι μεγάλοι ηγέτες γράφουν, δεν αντιγράφουν.

Οι παθογένειες του πολιτικού συστήματος είναι γνωστές: γραφειοκρατικοποιημένα κόμματα που λειτουργούν ως εκλογικά καρτέλ, κυβερνητισμός, κρατικοποίηση του κόμματος και κομματικοποίηση του κράτους. Ο Τσίπρας έχει την ευκαιρία να αναλάβει την ιστορική πρόκληση και να τα αλλάξει όλα, ξεκινώντας από το ίδιο το κόμμα του.

Ανοιχτό και ενεργό  κόμμα, ισχυρά νομιμοποιημένη και αποτελεσματική κυβέρνηση, αξιόπιστο και δίκαιο κράτος. Αυτό θα πρέπει να είναι το νέο «τρίγωνο»,  μέσα από το οποίο μπορεί να αναδυθεί η Νέα Μεταπολίτευση.

Θα μπορέσει να το κάνει; Θα το δούμε σύντομα… Πάντως τον «διάβολο» δεν τον εξορκίζεις «με το σταυρό στο χέρι». Το σπαθί, κατά τας γραφάς της ιστορίας, έχει αποδειχθεί αποτελεσματικότερο όπλο.

Ραντεβού τον Σεπτέμβρη!

Πρώτη δημοσίευση: Rizopoulos Post

Το νέο κυβερνητικό σχήμα έχει ανάγκη από νέο αφήγημα

arena_19.7Το αφήγημα με το οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ κέρδισε τις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου και με βάση το οποίο σχημάτισε κυβέρνηση συνεργασίας με τους ΑΝΕΛ, ηττήθηκε από την ίδια την πραγματικότητα. Το αφήγημα αυτό αφορούσε στην υπόσχεση μιας αποτελεσματικότερης διαπραγμάτευσης που θα κατέληγε στο τέλος της λιτότητας ή έστω σε  έναν «έντιμο συμβιβασμό», πάντα όμως  εντός της ευρωζώνης.

Η αισιοδοξία πως αυτό θα το βλέπαμε να συμβαίνει «μέρα μεσημέρι»,  όπως είχε πει χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός,  διαψεύστηκε μετά τον 17ωρο εγκλεισμό του στο ”war room” των Βρυξελλών, όπου και υποχρεώθηκε να συνθηκολογήσει σχεδόν άνευ όρων, με τη Γερμανική επικυριαρχία στην Ευρώπη. Ναι, εκβιάστηκε. Σκληρά και ανελέητα. Και μπορώ να σας πω ότι σύμφωνα με αξιόπιστες πηγές,  ο εκβιασμός δεν περιορίστηκε μόνον στην άτακτη χρεωκοπία, καθώς «ενημερώθηκε αρμοδίως» και για πολύ πιο επώδυνα και καταστροφικά σενάρια που θα μπορούσαν να λάβουν χώρα στην Αθήνα.

Υπό το κράτος εκβιαστικών απειλών και τρόμου, η  συνθηκολόγηση ήταν από κάθε άποψη αναπόφευκτη. Κανένας έντιμος και εχέφρων πρωθυπουργός της Ελλάδας, δεν θα μπορούσε να κάνει κάτι διαφορετικό από αυτό που έκανε ο Αλέξης Τσίπρας. Αυτό όμως οδηγεί εκ των πραγμάτων σε ένα κενό αφηγήματος,  το οποίο αργά ή γρήγορα θα τον «καταπιεί». Το πρόβλημα για τον Τσίπρα δεν είναι οι 39 διαφωνούντες. Το πρόβλημα είναι οι συμφωνούντες, οι οποίοι δεν θα μπορούν να διατηρήσουν επί μακρόν αυτή τη στάση, εάν δεν μπορούν να την αιτιολογήσουν με κάτι σαφώς μεγαλύτερο και  περισσότερο από την απλή στήριξη ενός ακόμη μνημονίου.

Η νέα κυβερνητική σύνθεση λοιπόν μπορεί να έχει ως πρώτη προτεραιότητα το κλείσιμο της συμφωνίας με τον ESM, αλλά αυτό από μόνο του δεν μπορεί να συνιστά αφήγημα. Η συμφωνία είναι το γενικό πλαίσιο, όμως το περιεχόμενο της κυβερνητικής πολιτικής  θα πρέπει να αποκτήσει  ένα σαφές πολιτικό και κοινωνικό πρόσημο που θα την καθιστά διακριτή ως προς τις αποτυχημένες πολιτικές των πέντε τελευταίων χρόνων.

Η πραγματιστική προσγείωση στο έδαφος της σκληρής ευρωπαϊκής πραγματικότητας δεν επιτρέπει τη συνέχεια απλουστεύσεων, εμμονών, και στερεοτύπων. Ούτε τη συνέχιση της διακυβέρνησης με όρους «κλειστής παρέας». O Τσίπρας διεκδίκησε να αλλάξει την Ευρώπη μέσα από ένα νέο “New Deal” αλλά επιβεβαιώθηκε πως αν θες να αλλάξεις τον κόσμο ξεκινάς από το πιο κοντινό σε σένα: τον εαυτό σου.

Στον Τσίπρα δίνεται μια δεύτερη ευκαιρία από την κοινωνία. Μπορεί να μην είναι ο έτοιμος εθνικός ηγέτης που έχουμε ανάγκη,  ωστόσο αφενός δεν έχουμε άλλον και αφετέρου έχει δώσει δείγματα δυνατοτήτων πως μπορεί να γίνει. Αρκεί να μην σπαταληθεί αυτή η «δεύτερη ευκαιρία» με όρους μικροπολιτικής και εύκολων εφήμερων εντυπώσεων. Διότι αυτό θα συνιστά την πιο μεγάλη διάψευση και την πιο βαθιά απογοήτευση καθώς «τρίτη ευκαιρία» δεν πρόκειται να υπάρξει.

Το νέο «New Deal» συνεπώς πρέπει να αποτελέσει τον κορμό ενός νέου αφηγήματος που θα πάρει πάνω του ο πρωθυπουργός. Αφήγημα που θα το πιστεύει και θα εργάζεται συνειδητά γι αυτό. Αφήγημα που θα στηρίζεται σε μια νέα κοινωνική συμφωνία εντός της χώρας, η οποία θα μοιράζει με όσο το δυνατόν δικαιότερο τρόπο δικαιώματα και υποχρεώσεις μεταξύ όλων των συμμετεχόντων, προκειμένου η χώρα να σταθεί στα πόδια της, να αποκτήσει αποτελεσματική και ευέλικτη διοίκηση,  να δημιουργήσει παραγωγική ταυτότητα, να ανακτήσει την εθνική ισχύ της που σήμερα βρίσκεται στο ναδίρ, να αξιοποιήσει τις δυνάμεις του οικουμενικού Ελληνισμού όπως και τις ευκαιρίες να ηγηθεί σε πρωτοβουλίες σταθερότητας και ανάπτυξης στην ευρύτερη γειτονιά μας, στη νοτιοανατολική ευρωμεσογειακή λεκάνη.

Αν πετύχει αυτό το εσωτερικό ”New Deal”, η χώρα θα μπορέσει να αντιμετωπίσει με πλεονεκτικότερους όρους ό,τι κι αν συμβεί. Διότι δεν είναι καθόλου αυτονόητο και δεδομένο πως σε δέκα χρόνια θα εξακολουθεί να υπάρχει ευρωζώνη… Στο βαθμό που φιλοδοξούμε να υπάρχει και στο μέλλον η Ελλάδα, η χώρα πρέπει να προετοιμαστεί για όλα. Αυτή η ευθύνη πέφτει στους ώμους του Τσίπρα και ο προχθεσινός ανασχηματισμός πρέπει πάση θυσία να αποδειχθεί η «καλή αρχή» προς αυτή την κατεύθυνση.

ΥΓ: Ως το 2021 που θα συμπληρώνονται 200 χρόνια από την επανάσταση της Ελληνικής Παλιγγενεσίας, θα πρέπει να έχουμε μια απάντηση για το αν όλο αυτό άξιζε τον κόπο ή έγινε για το τίποτα…

Πρώτη δημοσίευση: Rizopoulos Post