Πόση κανονικότητα χωράει στη «νέα κανονικότητα» ;

Οι άνθρωποι είμαστε πλάσματα της συνήθειας και το χειρότερο που μπορείς να μας κάνεις είναι να μας ξεβολέψεις. Ακόμη κι αν η κανονονικότητα που νοσταλγούμε είναι αυτή που μας έκανε τόσο γουρούνια ώστε να γαμάμε «τζάμπα» εκδιδόμενες μετανάστριες. Η εκμετάλλευση της αδυναμίας είναι πλέον τόσο ορατή που χτυπάει «κόκκινο».
Όχι δεν είμαστε όλοι στο ίδιο έργο θεατές. Η αντίθεση μεταξύ καθολικότητας και ιδιαιτερότητας κάνει το έργο να είναι άλλο για τον καθένα μας. Έχει όμως ένα κοινό παρονομαστή ως οικουμενικό ζητούμενο. Να απελευθερωθούμε από τη σκλαβιά που επιβάλλεται μαζικά, κάτω από το ανελέητο μαστίγιο της υποκρισίας. Να συμφωνήσουμε πως τίποτα δεν είναι ανώτερο από την αλήθεια πως όπου υπάρχει φως, υπάρχει και σκιά. Και όταν καταφέρνουμε να αναγνωρίσουμε τη σκιά μας, σημαίνει πως απελευθερωθήκαμε από τα δεσμά του φόβου που μας κάνει να γυρνάμε αλλού το κεφάλι μπροστά σ’ αυτό που συμβαίνει δίπλα μας ή να κοιτάμε σαν χαμένοι στο διάστημα ψελλίζοντας ασυναρτησίες.
Πόσο ακόμη μπορούμε να παριστάνουμε τους «τυφλούς» μόνο και μόνο για να μην ανταλλάξουμε τη «κανονικότητά» μας με την ευθύνη που προϋποθέτει η ελευθερία. Πόσο ακόμη θα αρνούμαστε πως ο πλανήτης έχει γίνει ένας μεγάλος κουβάς από σκατά; Η KGB, πιο ισχυρή από ποτέ, κυβερνάει δια πυρός και σιδήρου τη Ρωσία που απειλείται άμεσα με πτώχευση λόγω του πετρελαϊκού «κραχ» , το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας αποδεικνύεται άτρωτο στον κορονοιό και λανσάρει κρυπτονόμισμα και η Γερμανία κάνει την «καλή», υποδεχόμενη ασυνόδευτα ανήλικα, σε καιρούς παγκόσμιας πανδημίας της παιδοφιλίας, από το Κρανίδι μέχρι το Μπάκιγχαμ. Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ και η Μ. Βρετανία υπό την ηγεσία δύο «κλόουν» μετράνε κάτι χιλιάδες νεκρούς και σκέφτονται μήπως η μόνη λύση είναι ενέσεις χλωρίνης.
Με αυτούς τους όρους, στη «νέα κανονικότητα» δεν χωράει… κανονικότητα. Στην καλύτερη περίπτωση να χωράει ένα μεγάλο μηδέν. Ο «Μάης 68» διαρκείας που έζησε η Ευρώπη, με τη φαντασία στην εξουσία, τώρα τελειώνει και πέφτει στα κεφάλια μας. Θα μιλήσουν ξανά οι «ιμπεριαλισμοί» για τη διανομή της πίτας. Στο βαθμό που αντέξουμε, με μόνο εφόδιο κάποιες θεμελιώδεις αξίες, ίσως και να καταφέρουμε να το πάρουμε όχι από κει που το αφήσαμε, αλλά από την αρχή. Ας διατηρήσουμε την πίστη πως η ύπαρξη δεν μπορεί να πάει τόσο άσχημα.

Η ιστορία είναι η κρίση της ιστορίας

Μετά το Άουσβιτς και τη Χιροσίμα, η ανεπιφύλακτη αποδοχή του αξιώματος πως «η πρόοδος είναι πάντα καλή» έμοιαζε με ανόητο αστείο. Παρά ταύτα, η έννοια της προόδου συνέχισε να παίζει πρώτο ρόλο στο φαντασιακό των ανθρώπων, σαν υπόσχεση ανάκτησης του κήπου της Εδέμ.
Έτσι, η ιδέα της αέναης «καλής προόδου» κατέστη «θεολογικό δόγμα» κι ας είναι το ίδιο, αν όχι περισσότερο, ανεπιβεβαίωτη ιστορικά με την «εκ νεκρών ανάσταση».
Παρά ταύτα, εξακολουθήσαμε να μπουρδολογούμε ασύστολα περί «προοδευτισμού» και «συντήρησης», όταν το πιο ορθολογικό αλλά ταυτόχρονα και το πιο επαναστατικό θα ήταν το να καταφέρναμε να τραβήξουμε χειρόφρενο για να σώσουμε ό,τι σώζεται. Να επενδύσουμε περισσότερο στη συναισθηματική παρά στην τεχνητή νοημοσύνη.
Ωστόσο και μόνο σαν σκέψη, η αμφισβήτηση του δόγματος της «καλής προόδου» προκαλεί ρίγη ανατριχίλας καθώς είναι γνωστό από το «κυνήγι των μαγισσών» ανά τους αιώνες για το τι συμβαίνει σε αυτούς/ές που δοκιμάζουν να πετάξουν χαλικάκια στους τροχούς κίνησης της ιστορίας.
Δεν είμαι ειδικός για να ξέρω τι είναι ο κορονοϊός. Άλλωστε μικρή σημασία έχει. Ξέρω μόνο ότι σκοτώνει εκθετικά. Σκοτώνει ανθρώπους και οικονομίες, κοινωνικές σχέσεις και απλές καθημερινές δραστηριότητες που είναι συνυφασμένες με όλα όσα αποκαλούμε «δυτικό τρόπο ζωής». Για τον οποίο οφείλουμε πλέον να παραδεχτούμε πως δεν είναι βιώσιμος. Οι αντιφάσεις του έχουν προσλάβει υπαρξιακό χαρακτήρα και όσο αδυνατεί να τις επιλύσει οδεύει προς την κατάρρευση, με κλιμακούμενη δραματικότητα.
Όλοι οι πολιτισμοί, μέσα στην ιστορική διαχρονία, κάποια στιγμή «χτυπάνε βράχο». Αυτή η στιγμή έχει έρθει για τον δυτικό πολιτισμό. Ο πλανήτης είναι άρρωστος βαριά. Με τα λόγια του Γκυ Ντεμπόρ:
«Μια κοινωνία ολοένα πιο άρρωστη, αλλά επίσης ολοένα πιο ισχυρή, ανα-δημιούργησε παντού τον κόσμο ως το περιβάλλον και το διάκοσμο της αρρώστιας της, ως έναν άρρωστο πλανήτη. Μια κοινωνία που δεν έγινε ακόμα ομοιογενής και δεν αυτοκαθορίζεται, αλλά καθορίζεται ολοένα και περισσότερο από ένα τμήμα της που τοποθετεί τον εαυτό του υπεράνω αυτής, που είναι εξωτερικό ως προς αυτή, ανέπτυξε μια κίνηση κυριαρχίας επί της φύσης η οποία πλέον δεν ελέγχεται.».
Το πώς φτάσαμε λοιπόν σε αυτό που βιώνουμε έχει την εξήγησή του.
Η ιστορία είναι η κρίση της ιστορίας όπως έλεγε ο γερο – Χέγκελ.