Το νέο κυβερνητικό σχήμα έχει ανάγκη από νέο αφήγημα

arena_19.7Το αφήγημα με το οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ κέρδισε τις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου και με βάση το οποίο σχημάτισε κυβέρνηση συνεργασίας με τους ΑΝΕΛ, ηττήθηκε από την ίδια την πραγματικότητα. Το αφήγημα αυτό αφορούσε στην υπόσχεση μιας αποτελεσματικότερης διαπραγμάτευσης που θα κατέληγε στο τέλος της λιτότητας ή έστω σε  έναν «έντιμο συμβιβασμό», πάντα όμως  εντός της ευρωζώνης.

Η αισιοδοξία πως αυτό θα το βλέπαμε να συμβαίνει «μέρα μεσημέρι»,  όπως είχε πει χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός,  διαψεύστηκε μετά τον 17ωρο εγκλεισμό του στο ”war room” των Βρυξελλών, όπου και υποχρεώθηκε να συνθηκολογήσει σχεδόν άνευ όρων, με τη Γερμανική επικυριαρχία στην Ευρώπη. Ναι, εκβιάστηκε. Σκληρά και ανελέητα. Και μπορώ να σας πω ότι σύμφωνα με αξιόπιστες πηγές,  ο εκβιασμός δεν περιορίστηκε μόνον στην άτακτη χρεωκοπία, καθώς «ενημερώθηκε αρμοδίως» και για πολύ πιο επώδυνα και καταστροφικά σενάρια που θα μπορούσαν να λάβουν χώρα στην Αθήνα.

Υπό το κράτος εκβιαστικών απειλών και τρόμου, η  συνθηκολόγηση ήταν από κάθε άποψη αναπόφευκτη. Κανένας έντιμος και εχέφρων πρωθυπουργός της Ελλάδας, δεν θα μπορούσε να κάνει κάτι διαφορετικό από αυτό που έκανε ο Αλέξης Τσίπρας. Αυτό όμως οδηγεί εκ των πραγμάτων σε ένα κενό αφηγήματος,  το οποίο αργά ή γρήγορα θα τον «καταπιεί». Το πρόβλημα για τον Τσίπρα δεν είναι οι 39 διαφωνούντες. Το πρόβλημα είναι οι συμφωνούντες, οι οποίοι δεν θα μπορούν να διατηρήσουν επί μακρόν αυτή τη στάση, εάν δεν μπορούν να την αιτιολογήσουν με κάτι σαφώς μεγαλύτερο και  περισσότερο από την απλή στήριξη ενός ακόμη μνημονίου.

Η νέα κυβερνητική σύνθεση λοιπόν μπορεί να έχει ως πρώτη προτεραιότητα το κλείσιμο της συμφωνίας με τον ESM, αλλά αυτό από μόνο του δεν μπορεί να συνιστά αφήγημα. Η συμφωνία είναι το γενικό πλαίσιο, όμως το περιεχόμενο της κυβερνητικής πολιτικής  θα πρέπει να αποκτήσει  ένα σαφές πολιτικό και κοινωνικό πρόσημο που θα την καθιστά διακριτή ως προς τις αποτυχημένες πολιτικές των πέντε τελευταίων χρόνων.

Η πραγματιστική προσγείωση στο έδαφος της σκληρής ευρωπαϊκής πραγματικότητας δεν επιτρέπει τη συνέχεια απλουστεύσεων, εμμονών, και στερεοτύπων. Ούτε τη συνέχιση της διακυβέρνησης με όρους «κλειστής παρέας». O Τσίπρας διεκδίκησε να αλλάξει την Ευρώπη μέσα από ένα νέο “New Deal” αλλά επιβεβαιώθηκε πως αν θες να αλλάξεις τον κόσμο ξεκινάς από το πιο κοντινό σε σένα: τον εαυτό σου.

Στον Τσίπρα δίνεται μια δεύτερη ευκαιρία από την κοινωνία. Μπορεί να μην είναι ο έτοιμος εθνικός ηγέτης που έχουμε ανάγκη,  ωστόσο αφενός δεν έχουμε άλλον και αφετέρου έχει δώσει δείγματα δυνατοτήτων πως μπορεί να γίνει. Αρκεί να μην σπαταληθεί αυτή η «δεύτερη ευκαιρία» με όρους μικροπολιτικής και εύκολων εφήμερων εντυπώσεων. Διότι αυτό θα συνιστά την πιο μεγάλη διάψευση και την πιο βαθιά απογοήτευση καθώς «τρίτη ευκαιρία» δεν πρόκειται να υπάρξει.

Το νέο «New Deal» συνεπώς πρέπει να αποτελέσει τον κορμό ενός νέου αφηγήματος που θα πάρει πάνω του ο πρωθυπουργός. Αφήγημα που θα το πιστεύει και θα εργάζεται συνειδητά γι αυτό. Αφήγημα που θα στηρίζεται σε μια νέα κοινωνική συμφωνία εντός της χώρας, η οποία θα μοιράζει με όσο το δυνατόν δικαιότερο τρόπο δικαιώματα και υποχρεώσεις μεταξύ όλων των συμμετεχόντων, προκειμένου η χώρα να σταθεί στα πόδια της, να αποκτήσει αποτελεσματική και ευέλικτη διοίκηση,  να δημιουργήσει παραγωγική ταυτότητα, να ανακτήσει την εθνική ισχύ της που σήμερα βρίσκεται στο ναδίρ, να αξιοποιήσει τις δυνάμεις του οικουμενικού Ελληνισμού όπως και τις ευκαιρίες να ηγηθεί σε πρωτοβουλίες σταθερότητας και ανάπτυξης στην ευρύτερη γειτονιά μας, στη νοτιοανατολική ευρωμεσογειακή λεκάνη.

Αν πετύχει αυτό το εσωτερικό ”New Deal”, η χώρα θα μπορέσει να αντιμετωπίσει με πλεονεκτικότερους όρους ό,τι κι αν συμβεί. Διότι δεν είναι καθόλου αυτονόητο και δεδομένο πως σε δέκα χρόνια θα εξακολουθεί να υπάρχει ευρωζώνη… Στο βαθμό που φιλοδοξούμε να υπάρχει και στο μέλλον η Ελλάδα, η χώρα πρέπει να προετοιμαστεί για όλα. Αυτή η ευθύνη πέφτει στους ώμους του Τσίπρα και ο προχθεσινός ανασχηματισμός πρέπει πάση θυσία να αποδειχθεί η «καλή αρχή» προς αυτή την κατεύθυνση.

ΥΓ: Ως το 2021 που θα συμπληρώνονται 200 χρόνια από την επανάσταση της Ελληνικής Παλιγγενεσίας, θα πρέπει να έχουμε μια απάντηση για το αν όλο αυτό άξιζε τον κόπο ή έγινε για το τίποτα…

Πρώτη δημοσίευση: Rizopoulos Post

Grexit? Την προσοχή σας, παρακαλώ!

new_deal_01Ο Τσίπρας απειλεί να είναι για την Ευρωζώνη, αυτό που στα χρηματιστήρια αποκαλούμε «διόρθωση». Έχει τη μυτερή καρφίτσα για να σκάσει τη «φούσκα» του ευρώ, οπωσδήποτε αναντίστοιχης της πραγματικής ανταγωνιστικότητας της Γηραιάς Ηπείρου. Έχει συζητηθεί ελάχιστα, αλλά αποτελεί τον πυρήνα της ευρωπαϊκής κρίσης: Η Ε.Ε απέτυχε  παταγωδώς στο στόχο που έθεσε η Στρατηγική της Λισαβόνας,  να γίνει δηλαδή η ανταγωνιστικότερη οικονομία του κόσμου με αιχμή την καινοτομία. Και τι έγινε στην πραγματικότητα; H Siemens μοίραζε μίζες ανά τον κόσμο. Σπουδαία καινοτομία!

Γι αυτή την εκκωφαντική  αποτυχία,  άραγε ποιος φταίει; Δεν συζητήθηκε ποτέ το θέμα στην… δημοκρατική Ευρώπη. Η Ελλάδα μήπως; Ποιος/ποιοι δεν έκαναν σωστά τη δουλειά που υποσχέθηκαν στους ευρωπαϊκούς λαούς;  Ποιος /ποιοι τους άφησαν να πιστεύουν πως οι «ουρανοί έχουν ανοίξει» και βρέχει ευρώ; Και για ποιο λόγο;

Οι απαντήσεις είναι προφανείς. Η Ευρώπη κινήθηκε γύρω από τον γαλλο-γερμανικό άξονα κι απέτυχε να γίνει αυτό που υποσχέθηκε στους λαούς της.  Ή για την ακρίβεια,  απέτυχε η Γαλλία. Η Γερμανία κέρδισε τη Γαλλία. Κι επειδή ως γνωστόν,  η Μεταπολίτευση στηρίχθηκε πάνω στο «Ελλάδα – Γαλλία – Συμμαχία», υφιστάμεθα τις συνέπειες αυτής της ήττας. Οι μποέμ εποχές παρήλθαν… Για όλους; Όχι βέβαια. Διότι οι Γερμανοί μπορεί να μην υπήρξαν ποτέ συμπονετικοί με τους άλλους, όμως για τον εαυτό τους θέλουν «πάντα το καλύτερο».

Σίγουρα  δεν βρισκόμαστε σε έναν «κόσμο ηθικό, αγγελικά πλασμένο» και πρέπει να αναγνωρίσουμε μια νέα πραγματικότητα. Όλοι είμαστε links ενός παγκόσμιου υπερ-δικτύου. Την ώρα που αναδύονται νέοι δυναμικοί παγκόσμιοι «Παίχτες» όπως η Κίνα και η Ινδία, η Ευρώπη έχει γεράσει. Έχει παραιτηθεί.  Κρατάει πεισματικά όμως το δικαίωμα να έχει «καλά γεράματα» και να μην την πετάξουν σε κανένα «γηροκομείο απόρων». Θεμιτό. Αλλά αυτό ακριβώς επιθυμούμε και εμείς, ως Έλληνες. Αν οι Ευρωπαίοι  είναι μια φορά κουρασμένοι, εμείς είμαστε δέκα. Κι αν νιώθουν μια φορά «Πρίγκιπες» αυτοί, εμείς να δείτε .. Βαραίνουν πολύ οι αιώνες!

Οπότε τρία πράγματα μπορεί να συμβούν. Ή να σκάσει ο Τσίπρας τη «φούσκα», οπότε χαιρέτα μου την Ευρώπη ή να «σκάσει» η «φούσκα» τον Τσίπρα, οπότε χαιρέτα μου την Ελλάδα… ή να κάνουμε ένα New Deal. Που να επαναβεβαιώνει στους Γερμανούς πως για να έχουνε «καλά γεράματα»,  θα πρέπει να έχουμε κι εμείς. Άλλωστε τι καλοί προτεστάντες χριστιανοί είναι, αν δεν κοιτούν και τον διπλανό τους;

Το New Deal πρέπει να αναγνωρίζει πως  η  πίτα μεγαλώνει και φουσκώνει μόνο με την αλληλοβοήθεια, το συνεργατικό ήθος, την ορθολογική συμπληρωματικότητα, την ενσυναίσθηση, το μοίρασμα. Τα λέει ο Τσίπρας  όλα αυτά, μπορεί όμως να τα πει και καλύτερα. Και ο ΓΑΠ τα λέει επίσης, όπως υποχρεούται άλλωστε ως Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς.  Τα  λέει άλλωστε και η θεωρία των παιγνίων: Κάλλιο πέντε και στο χέρι, παρά δέκα και καρτέρι…

Αυτή η μετάβαση από τον παραδοσιακό «εγω-κεντρισμό» της νεωτερικότητας  στον «άλλο-κεντρισμό» μιας μετα-μεταμοντέρνας κατάστασης,  είναι ήδη η ψηφιακή πραγματικότητα των social media και βρίσκεται στην ατζέντα των πιο σύγχρονων αναζητήσεων του επιχειρησιακού management. H Google έγινε γίγαντας γιατί νοιάζεται για τους άλλους. Αν η Ευρώπη είχε επιτύχει στη στρατηγική της Λισαβόνας θα ζούσε ήδη με ένα άλλο ήθος στις σχέσεις μεταξύ των κρατών – μελών της. Θα είχε μάθει την αξία του “like” και του “share” και σήμερα δεν θα μιλούσαν για Grexit αλλά για το αυτονόητο στο πνεύμα της εποχής: Europe goes social!

Το πνεύμα της εποχής είναι «προσέχετε τους άλλους».  Δίνεις προσοχή, παίρνεις προσοχή. Η προσοχή είναι ο πιο πολύτιμος πόρος στην εποχή μας.  Aλλά δυστυχώς όλα αυτά είναι «terra incognita» για τον υπεραπλουστευτικό γερμανοκεντρισμό, ο οποίος  δεν βλέπει πέρα από τη μύτη του.  Απόδειξη πως στην Ε.Ε το σταθερό μοτίβο διακυβέρνησης είναι η διαχείριση επαναλαμβανόμενων κρίσεων και μάλιστα με όρους πανικού και αποσπασματικότητας.

Απομένει  λοιπόν από την 26η Ιανουαρίου και μετά, είτε να αρχίσουν «τα ίδια» που θα τους βγούν όμως σε «κακό» στο τέλος, είτε  να μπουν στο «πνεύμα» και να αρχίσουν αυτοβούλως εντατικά μαθήματα… “New Deal”. Να μας δώσουν την προσοχή που πρέπει.

Πρώτη δημοσίευση: Rizopoulos Post