Δικαίωμα στο… ελληνικό!

Εδώ είναι Βαλκάνια, δεν είναι παίξε γέλασε. Γι αυτό θέλοντας και μη, θα είμαστε μέρος των κρίσιμων ανακατατάξεων που επιφέρουν με γρήγορους ρυθμούς οι παγκόσμιες εξελίξεις.

Όπως και να το δει κανείς, το να είναι ο ίδιος ο Πρόεδρος των ΗΠΑ ζήτημα «εθνικής ασφάλειας» για τις ΗΠΑ, δεν το λες «κανονικότητα». Διότι εδώ μπορεί να παίζουμε από χρόνια το παιχνίδι «προδότες και πατριώτες» αλλά για την αμερικανική πολιτική κουλτούρα είναι πρωτοφανές να κατηγορείται ο Πρόεδρος των ΗΠΑ για «εσχάτη προδοσία».

Το να μιλήσουμε για «balkanizing» της αμερικανικής πολιτικής δεν είναι υπερβολή όταν ο Πούτιν έχει αρχίσει ήδη να αισθάνεται «Καίσαρας» κι αυτό… «βγαίνει στον κόσμο»!

Το «τέλος της ιστορίας» που είχε προφητεύσει ο Φουκουγιάμα με την πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού αποδείχθηκε «μούφα». Αντιθέτως δικαιώθηκε ένας Έλληνας. Ο Παναγιώτης Κονδύλης με ένα από τα σημαντικότερα έργα του «Πλανητική Πολιτική μετά τον Ψυχρό Πόλεμο», που τον κατέστησαν έναν από τους επιφανέστερους στοχαστές του πλανήτη.

Το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και η κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ δεν σημαίνουν ούτε το «τέλος της Ιστορίας» ούτε την απλή μετάβαση του διεθνούς συστήματος από μια διπολική σε μια πολυπολική δομή. Αποτελούν, απεναντίας, μιαν ιστορική τομή και την απαρχή μιας νέας φάσης στην ιστορία της πλανητικής πολιτικής των Νέων Χρόνων, η οποία άρχισε με τις μεγάλες ανακαλύψεις και τον εμπορικό καπιταλισμό, για να γνωρίσει ακολούθως τις μεγαλύτερες τροπές της με τον ευρωπαϊκό ιμπεριαλισμό του 19ου αιώνα και με τον ανταγωνισμό Ανατολής και Δύσης στον 20ό.

Για να συλλάβουμε όμως τον σημερινό χαρακτήρα της παγκόσμιας πολιτικής, δεν αρκεί η ανασκόπηση αυτής της προϊστορίας, λέει ο Κονδύλης. Πρέπει να δούμε το παρελθόν και το μέλλον του κυρίαρχου κράτους. Διότι «τό κρατικά ὀργανωμένο ἔθνος δέν διαλύεται, ὅπως περίμεναν πολλοί, μέσα σέ ὑπερεθνικά μορφώματα, παρά ἀναλαμβάνει ἕναν νέο ἱστορικό ρόλο, λίγο ἤ πολύ διαφορετικό ἀπό ἐκεῖνον πού ἔπαιξαν στό ἀπώτερο παρελθόν τό ἀστικό ἔθνος καί στό πιό πρόσφατο οἱ ἀποκρυσταλλώσεις τοῦ κομμουνιστικοῦ ἐθνικισμοῦ.

Πρωταρχικό του μέλημα εἶναι ἡ ἐξασφάλιση μιᾶς θέσης μέσα σέ μιά πυκνή καί ἔντονα ἀνταγωνιστική παγκόσμια κοινωνία – ὅμως τό μέλημα αὐτό θά συναιρεῖται ὅλο καί περισσότερο σ’ ἕνα αἴτημα στοιχειώδους ἐπιβίωσης στόν βαθμό πού θά στενεύουν τά περιθώρια κινήσεων μέσα στούς κόλπους τῆς παγκόσμιας κοινωνίας. H ἐξ ἀντικειμένου νέα αὐτή λειτουργία τοῦ ἐθνικισμοῦ παραμένει καθοριστική ἀνεξάρτητα ἀπό τίς συνήθως αὐτάρεσκες μυθολογίες μέσω τῶν ὁποίων κατανοεῖ ὁ ἴδιος τόν ἑαυτό του, ἀντλώντας ἀπό τό πραγματικό ἤ φανταστικό, κοντινό ἤ μακρινό παρελθόν.».

Αν η πολιτική τάξη της χώρας διάβαζε περισσότερο Κονδύλη θα ήταν ίσως καλύτερα προετοιμασμένη για τα επερχόμενα. Αλλά η πολιτική τάξη είναι σε αναντιστοιχία με την ελληνική κοινωνία στη μεγάλη πλειοψηφία της. Η κοινωνία, όπου έχει επιλογή, προτιμάει το… ελληνικό. Τα γαλακτοκομικά είναι η καλύτερη απόδειξη.

Κι όπου υπάρχουν οι συνθήκες και βγαίνει κάτι καλό ελληνικό, ο κόσμος το στηρίζει και το επιβραβεύει. Από την τέχνη μέχρι την πρωτογενή παραγωγή. Αλλά οι συνθήκες στενεύουν όλο και περισσότερο για το ξεδίπλωμα της ελληνικής παραγωγής και της ελληνικής δημιουργικότητας κι αυτό πλέον είναι πρόβλημα από το οποίο η πολιτική τάξη δεν μπορεί να υπεκφεύγει με αόριστες υποσχέσεις.

Δεν ξέρω τι διαβάζουν και ποιους πολιτικούς στοχαστές προτιμούν στα ηγετικά επιτελεία των κομμάτων, αλλά για να ανακόψουν μια ραγδαίως φθίνουσα εθνική πορεία δεν φτάνει το… μούσι. Θα χρειαστεί να μας πουν πως θα κάνουν λαϊκό τον καπιταλισμό – που ζητάει κι ο Μακρόν – ώστε οι νέοι αντί να πίνουν όλη μέρα φρέντο, να δουλεύουν αξιοπρεπώς και οι παππούδες να έχουν σύνταξη για να πηγαίνουν στο καφενείο και να ασκούν έμπρακτα το δικαίωμά τους να πιουν ένα καφέ… ελληνικό!

πρώτη δημοσίευση: Rizopoulos Post

Το στοίχημα του «Κλεισθένη»

H Κέρκυρα, ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς της χώρας, πνίγεται εδώ και μήνες στα σκουπίδια. Το γεγονός μάλιστα άρχισε να απασχολεί και τα διεθνή μέσα με διόλου κολακευτικά ρεπορτάζ. Αιτία είναι η διαμάχη που έχει ξεσπάσει στο νησί για τους ΧΥΤΑ που έχουν χωροθετηθεί.

Πριν λίγο καιρό η Αθήνα, μεσούσης της τουριστικής περιόδου, ήταν επίσης πνιγμένη στα σκουπίδια καθώς ο ΧΥΤΑ της Φυλής εμφάνισε ρήγμα φτάνοντας πλέον στα όριά του.

Είναι μόνο δύο παραδείγματα των κακών πρακτικών που έχουν ακολουθηθεί στη χώρα ως προς τη διαχείριση των απορριμμάτων. Η «λογική» της ευκολίας, της βολικότητας και της αντίληψης «μακριά από μένα κι ας πάνε όπου θέλουν» πρυτάνευσε για δεκαετίες τόσο στην αυτοδιοίκηση όσο και στην κεντρική διοίκηση. Το ότι φτάνουμε στα σημερινά αδιέξοδα δεν είναι έκπληξη, είναι νομοτέλεια.

Την ίδια στιγμή στη Σουηδία με την ανακύκλωση των απορριμμάτων παράγεται ηλεκτρική ενέργεια και το σύστημα που εφαρμόζεται είναι τόσο πρωτοποριακό που καθώς εξαντλούνται τα δικά τους απορρίμματα κάνουν ακόμη και… εισαγωγές!

Οι επισημάνσεις αυτές γράφονται σήμερα καθώς στην αυτοδιοίκηση γίνεται μια μεγάλη θεσμική τομή με τον «Κλεισθένη» και την εφαρμογή της απλής αναλογικής στην εκλογή των δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων. Είναι πρόωρο να εκτιμήσει κανείς αν το νέο εκλογικό σύστημα θα βοηθήσει στην αναγέννηση της αυτοδιοίκησης όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση ή θα δημιουργήσει συνθήκες ακυβερνησίας στους Δήμους και στις Περιφέρειες όπως υποστηρίζει η αντιπολίτευση.

Δεδομένης ωστόσο της αποτυχίας της αυτοδιοίκησης να διαχειριστεί τα πραγματικά προβλήματα των τοπικών κοινωνιών, διερωτάται εύλογα κανείς, πόσο χειρότερα δηλαδή μπορούν να γίνουν τα πράγματα;

Αυτοδιοίκηση δεν σημαίνει προσλήψεις ημετέρων, πελατειακές εξυπηρετήσεις, χοροί και πανηγύρια και εκδόσεις λευκωμάτων, όπως συμβαίνει σήμερα στη μεγάλη πλειοψηφία των Δήμων. Αυτοδιοίκηση σημαίνει βλέπω αυτό που έρχεται και κινητοποιώ διαθέσιμες δυνάμεις και πόρους για να αντιμετωπίσω αποτελεσματικά την πρόκληση.

Για να συμβεί όμως αυτό απαιτείται μια νέα νοοτροπία, ξένη προς την αυτοδιοίκηση μέχρι σήμερα. Νοοτροπία που να μπορεί να βλέπει μακριά και να έχει τη βούληση να σχεδιάσει και να υλοποιήσει με αποφασιστικότητα, κόντρα ακόμη και στο όποιο συγκυριακό πολιτικό κόστος.

Υπό αυτή την έννοια η απλή αναλογική θα παίξει θετικό ρόλο όχι αν απλά ξαναμοιράσει την τράπουλα μεταξύ των «επαγγελματιών» της αυτοδιοίκησης αλλά εάν δώσει το έναυσμα να ασχοληθούν με τα κοινά σοβαροί και ικανοί άνθρωποι, οι οποίοι μέχρι σήμερα κρατούν αποστάσεις ασφαλείας από θεσμούς που έχουν χαρακτηριστεί – και όχι άδικα – ως εκτροφεία λαμογιών και θερμοκήπια σκανδάλων.

Τίποτα δεν πρόκειται ν’ αλλάξει αν δεν το αλλάξει η ίδια η κοινωνία των πολιτών. Τίποτα δεν πρόκειται ν’ αλλάξει αν η αυτοδιοίκηση δεν «μπολιαστεί» με νέα πρόσωπα που θα μπορούν να σκέφτονται παγκόσμια και θα έχουν την ευκαιρία να δρουν τοπικά, θέτοντας τις γνώσεις τους, τις εμπειρίες τους, τα ταλέντα τους στην υπηρεσία του τόπου τους, του δήμου τους, της γειτονιάς τους.

Θα τους πείσει ο «Κλεισθένης» ν’ αναθεωρήσουν τη στάση τους και να το πράξουν ελέω απλής αναλογικής; Είναι ένα στοίχημα. Μακάρι να κερδηθεί. Αλλιώς, νομοτελειακά, θα πνιγούμε στα σκουπίδια και όχι μόνο!

πρώτη δημοσίευση: Rizopoulos Post