Κι η Παναγιά μαζί μας!

Ο Οδυσσέας συνιστά το συλλογικό μας αρχέτυπο. Μπορεί να ναυαγήσεις, μπορεί να περιπλανηθείς, να χάσεις χρόνια και συντρόφους αλλά στο τέλος θα βρεις την Ιθάκη, αν έχεις καταφέρει εν τω μεταξύ να υφάνεις το νόημά της στο μυαλό και στην ψυχή σου. Αυτό επιβεβαιώνουμε κάθε Αύγουστο στις γιορτές, τα πανηγύρια και τα ανταμώματα.
Τώρα όμως «ψαχνόμαστε». Μέχρι να καταλάβουμε πως ο «μπούσουλας» της παράδοσης δεν έχει να κάνει με το «γράμμα» αλλά με το πνεύμα. Αλλιώς η παράδοση «πετρώνει» και γίνεται είδωλο η Χαρά Βέρρα. Η ζωή όμως είναι πάντα σε κίνηση. Σαν το κύμα.
Πίσω από κάθε πόνο, αμφιβολία, ανασφάλεια κρύβεται μια καταστροφική σκέψη και πίσω από μια καταστροφική σκέψη, υπάρχει ο φόβος της αναμέτρησης με τα κύματα που έρχονται και φεύγουν.
Τα δύσκολα είναι αυτά που κάνουν τη μεγάλη διαφορά. Για να κερδίσεις μεγάλες μάχες θα πρέπει συμφιλιώσεις μεγάλες αντίρροπες δυνάμεις, την ασπίδα της Αθηνάς με την τρίαινα του Ποσειδώνα. Ο Παρθενώνας 2,5 χιλιετίες τώρα, μας κλείνει με νόημα το μάτι.
Αλλιώς, με τα χέρια μονίμως στις τσέπες. καμπουριασμένη τη ράχη και με το χαζό βλέμμα του υβριδικού μετανθρώπου, η ζωή αρχίζει να μοιάζει με πηγάδι που στερεύει μέσα στην έρημο της καταναγκαστικής εργασίας. Γυμνή ζωή που λέει κι ο Αγκάμπεν, σε ένα πλανήτη μεταμορφωμένο σε απέραντο στρατόπεδο συγκέντρωσης.
Στο «σκάσε και κολύμπα» που έρχεται, να απαντήσουμε σαν καπεταναίοι: «Βίρα τις άγκυρες!».
Κι η Παναγιά μαζί μας!

Η μεγάλη χαζομάρα της Αθήνας

Το ότι ο Μπακογιάννης μπορεί να ήταν καλός δήμαρχος για το Καρπενήσι δεν τον κάνει αυτομάτως και καλό δήμαρχο για την Αθήνα. Αλλά ο «σοφός λαός» έχει πάντα δίκιο και γι αυτό ψάχνει πάντα που θα φορτώσει την ευθύνη που έχει ο ίδιος για τις επιλογές του. Η χαζομάρα που λέγεται «Μεγάλος Περίπατος» και με αισθητική βαλκανικού σοσιαλιστικού ρεαλισμού θα μπορούσε να είχε πολύ διαφορετική τύχη αν σχεδιαζόταν πραγματικά από ανθρώπους με άποψη και όραμα για μια σύγχρονη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα που φιλοδοξεί να είναι και «παγκόσμιος προορισμός». Με πορδές δεν βάφονται αυγά. Βάφτηκε όμως η Πανεπιστημίου.
Το λιγότερο που θα έπρεπε να κάνει ένας δήμαρχος που νοιάζεται είναι να πληροφορηθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις γύρω από την έννοια της «έξυπνης πόλης» και όχι αυτής που τρώει το κουτόχορτο από λαμαρινιένες ζαρντινιέρες. Και να ένα πολύ απλό παράδειγμα. Η λονδρέζικη εταιρία Pavegen δημιούργησε ένα ειδικό πλακίδιο από ανακυκλωμένα ελαστικά αυτοκινήτων. Το κάθε βήμα επάνω του παράγει 3 joules ενέργειας που θα μπορούσαν να τροφοδοτήσουν μια λάμπα δρόμου LED για 30 δευτερόλεπτα. Ένας ικανός αριθμός πλακιδίων και βημάτων θα μπορούσε να δημιουργήσει αρκετή ενέργεια για να αποθηκευτεί σε μπαταρίες ή να τροφοδοτήσει ηλεκτρικές συσκευές. Θα γινόταν πολύ εύκολα ένα τουριστικό trend για την Αθήνα και σίγουρα θα έδειχνε μια άλλη ποιότητα αισθητικής κι αντίληψης.
Αλλά είπαμε… το παιδί το βγάζεις από το χωριό, το χωριό δεν το βγάζεις από το παιδί.

Η μόλυνση είναι παντού και είναι σκοτάδι

H Ευρώπη γιορτάζει σήμερα την επέτειο του τέλους του ΒΠΠ που είχε ως αποτέλεσμα τον διαμοιρασμό της ανάμεσα στους δυο πραγματικούς νικητές, τις ΗΠΑ και τη Ρωσία. Το όραμα της Ενωμένης Ευρώπης υποτίθεται πως ξεκίνησε ακριβώς για να μη βρεθεί ξανά η Γηραιά Ήπειρος στην ίδια κατάσταση. Αποδείχθηκε όμως πως και ο «ευρωπαϊσμός» είναι τόσο κούφιος όσο και οι εθνικισμοί που βίωσε με αγριότητα στο πετσί της.
Γι αυτό και ήδη η Ευρώπη αντιμετωπίζεται ως λάφυρο προς διαμοιρασμό ανάμεσα στους δύο πόλους που αναδύονται στη μεταπανδημική κανονικότητα και με τη φράση «nuclear option» να ακούγεται όλο και πιο συχνά. Τις ΗΠΑ και την Κίνα.
Η μεγάλη αυτή αποτυχία βαραίνει τη Γερμανία πρωτίστως, χωρίς να είναι αμελητέες οι γαλλικές ευθύνες. Αν η Ευρώπη για να προστατέψει τον πληθυσμό της πρέπει να κάνει τηλεμαραθώνιους πραγματικά δεν αξίζει να υπάρχει Ευρώπη. Κάτι έχει πάει πολύ λάθος κι αυτό το λάθος μόλις ξεπεράσει ένα κρίσιμο σημείο, κανείς δεν θα μπορεί να το σταματήσει. Και τότε ας τα ξεχάσουμε όλα. Και πολιτισμό και παραδόσεις και φιλοσοφία και λογοτεχνία και κινηματογράφο και μουσικές και όλα. Είναι το λάθος που έχει μολύνει τον κόσμο μας, να πουλάμε την ψυχή μας στις πλατφόρμες του παγκόσμιου traiding.
Όλα τα υπόλοιπα που έρχονται μετά είναι αναμενόμενα επακόλουθα. Όπως οι γκριμάτσες ειρωνείας της Μενδώνη για τον Σταύρο Ξαρχάκο. Η μόλυνση είναι παντού και είναι σκοτάδι.

Η μισή αλήθεια είναι fake news!

Υπάρχει ένα υποτιμημένο παράδοξο της γνώσης που παίζει καθοριστικό ρόλο στις προηγμένες υπερ-συνδεδεμένες φιλελεύθερες δημοκρατίες μας. Όσο μεγαλύτερη είναι η ποσότητα των πληροφοριών που κυκλοφορούν, τόσο περισσότερο στηριζόμαστε σε «φίλτρα αξιοπιστίας» για την αξιολόγησή τους. Η εξαιρετικά αυξημένη πρόσβαση στις πληροφορίες και τις γνώσεις που έχουμε σήμερα δεν μας ενδυναμώνει, ούτε μας καθιστά πιο αυτόνομους, γνωστικά. Αντίθετα, μας καθιστά περισσότερο εξαρτημένους από τις κρίσεις και τις αξιολογήσεις άλλων ανθρώπων σχετικά με τις πληροφορίες στις οποίες έχουμε πρόσβαση.
Αντιμετωπίζουμε μια θεμελιώδη αλλαγή της σχέσης μας με τη γνώση. Προχωράμε προς την εποχή στην οποία οι πληροφορίες θα έχουν αξία μόνο εάν έχουν ήδη φιλτραριστεί, αξιολογηθεί και σχολιαστεί. Σε αυτό το φως, η αξιοπιστία είναι ο κεντρικός πυλώνας της συλλογικής νοημοσύνης σήμερα. Είναι ο φύλακας της γνώσης και έχει τα κλειδιά της πύλης.
Αυτός υπήρξε ο ρόλος του Σ. Τσιόδρα μέχρι σήμερα. Φοβάμαι πως τα » ήξεις αφήξεις ουκ εν πολέμω θνήξεις» για τη μάσκα (και όχι μόνο) τον κάνουν πλέον να ακούγεται σαν Πυθία και όχι σαν το «αξιόπιστο φίλτρο» που έχει ανάγκη η κοινωνία μπροστά στα δύσκολα που έρχονται. Την ώρα της κρίσης, τίποτα δεν είναι ανώτερο από την αλήθεια και κάθε παραβίαση αυτής της αρχής για να υπηρετηθεί η οποιαδήποτε σκοπιμότητα, όσο εύλογη κι αν φαίνεται, έχει συνέπειες. Μία από τις πτυχές αυτού του αόρατου πολέμου είναι η αναμέτρηση φαινομενικότητας και ουσίας. Όλοι, και κυρίως αυτοί που έχουν την ευθύνη να οργανώνουν την πληροφορία πρέπει να διαλέξουν πλευρά, συναισθανόμενοι – ίσως και για πρώτη φορά – πως η μισή αλήθεια είναι fake news!

Η ιστορία είναι η κρίση της ιστορίας

Μετά το Άουσβιτς και τη Χιροσίμα, η ανεπιφύλακτη αποδοχή του αξιώματος πως «η πρόοδος είναι πάντα καλή» έμοιαζε με ανόητο αστείο. Παρά ταύτα, η έννοια της προόδου συνέχισε να παίζει πρώτο ρόλο στο φαντασιακό των ανθρώπων, σαν υπόσχεση ανάκτησης του κήπου της Εδέμ.
Έτσι, η ιδέα της αέναης «καλής προόδου» κατέστη «θεολογικό δόγμα» κι ας είναι το ίδιο, αν όχι περισσότερο, ανεπιβεβαίωτη ιστορικά με την «εκ νεκρών ανάσταση».
Παρά ταύτα, εξακολουθήσαμε να μπουρδολογούμε ασύστολα περί «προοδευτισμού» και «συντήρησης», όταν το πιο ορθολογικό αλλά ταυτόχρονα και το πιο επαναστατικό θα ήταν το να καταφέρναμε να τραβήξουμε χειρόφρενο για να σώσουμε ό,τι σώζεται. Να επενδύσουμε περισσότερο στη συναισθηματική παρά στην τεχνητή νοημοσύνη.
Ωστόσο και μόνο σαν σκέψη, η αμφισβήτηση του δόγματος της «καλής προόδου» προκαλεί ρίγη ανατριχίλας καθώς είναι γνωστό από το «κυνήγι των μαγισσών» ανά τους αιώνες για το τι συμβαίνει σε αυτούς/ές που δοκιμάζουν να πετάξουν χαλικάκια στους τροχούς κίνησης της ιστορίας.
Δεν είμαι ειδικός για να ξέρω τι είναι ο κορονοϊός. Άλλωστε μικρή σημασία έχει. Ξέρω μόνο ότι σκοτώνει εκθετικά. Σκοτώνει ανθρώπους και οικονομίες, κοινωνικές σχέσεις και απλές καθημερινές δραστηριότητες που είναι συνυφασμένες με όλα όσα αποκαλούμε «δυτικό τρόπο ζωής». Για τον οποίο οφείλουμε πλέον να παραδεχτούμε πως δεν είναι βιώσιμος. Οι αντιφάσεις του έχουν προσλάβει υπαρξιακό χαρακτήρα και όσο αδυνατεί να τις επιλύσει οδεύει προς την κατάρρευση, με κλιμακούμενη δραματικότητα.
Όλοι οι πολιτισμοί, μέσα στην ιστορική διαχρονία, κάποια στιγμή «χτυπάνε βράχο». Αυτή η στιγμή έχει έρθει για τον δυτικό πολιτισμό. Ο πλανήτης είναι άρρωστος βαριά. Με τα λόγια του Γκυ Ντεμπόρ:
«Μια κοινωνία ολοένα πιο άρρωστη, αλλά επίσης ολοένα πιο ισχυρή, ανα-δημιούργησε παντού τον κόσμο ως το περιβάλλον και το διάκοσμο της αρρώστιας της, ως έναν άρρωστο πλανήτη. Μια κοινωνία που δεν έγινε ακόμα ομοιογενής και δεν αυτοκαθορίζεται, αλλά καθορίζεται ολοένα και περισσότερο από ένα τμήμα της που τοποθετεί τον εαυτό του υπεράνω αυτής, που είναι εξωτερικό ως προς αυτή, ανέπτυξε μια κίνηση κυριαρχίας επί της φύσης η οποία πλέον δεν ελέγχεται.».
Το πώς φτάσαμε λοιπόν σε αυτό που βιώνουμε έχει την εξήγησή του.
Η ιστορία είναι η κρίση της ιστορίας όπως έλεγε ο γερο – Χέγκελ.