Άρθρα συντάκτη: Editorial Team

Όποια στιγμή δοκιμάζεται η χώρα από κάποιο ακραίο φαινόμενο, φυσικό ή άλλο, αδυνατεί ν” ανταποκριθεί στην πρόκληση και παραδίδεται ηττημένη. Μας αρέσει, δεν μας αρέσει, αυτή είναι η αλήθεια. Τώρα ήταν μια μεγάλη πυρκαγιά, χθες μια μεγάλη πλημμύρα, αύριο ένας σεισμός.

Ο πλανήτης έτσι κι αλλιώς έχει μπει στη ζώνη των ακραίων φαινομένων. Αλλά μήπως δεν είναι ακραίο φαινόμενο να κρατούνται δύο Έλληνες στρατιωτικοί στις φυλακές «χώρας – συμμάχου» στο ΝΑΤΟ; Το να πλημμυρίζουν τα νησιά με απεγνωσμένους πρόσφυγες δεν είναι μια ακραία κατάσταση; Αλλά και ο τρόπος που χρεοκόπησε η χώρα, χάθηκαν περιουσίες και εξαπλώθηκε η φτώχεια δεν ήταν μια πρωτοφανής ακρότητα;

Η ιστορία είναι η κρίση της ιστορίας. Όταν επί δεκαετίες συντηρείς κι αναπαράγεις ένα άρρωστο κράτος είναι αναμενόμενο σε κάθε δύσκολη στιγμή να μην καταφέρνει να επιτελέσει το ρόλο του, ο οποίος υποτίθεται πως είναι η προστασία της ζωής και της περιουσίας, υλικής και άυλης, των πολιτών του. Συμβαίνει συνεχώς και συμβαίνει όλο και πιο συχνά πλέον, καθώς οι δύσκολες στιγμές αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο σ” ένα ραγδαία μεταλλασσόμενο φυσικό περιβάλλον, λόγω των κλιματικών αλλαγών και σ” ένα ασταθές παγκόσμιο πολιτικό περιβάλλον, μέσα στο οποίο οι παλιές ισορροπίες δεν υφίστανται πλέον και οι νέες δεν έχουν ακόμη αποκρυσταλλωθεί.

Η Ελλάδα μοιάζει όλο και περισσότερο με καρυδότσουφλο στη δίνη φυσικών και ιστορικών ακραίων φαινομένων. Προφανώς δεν είναι μια πρόκληση που αντιμετωπίζει μόνον η Ελλάδα, αλλά εμάς η Ελλάδα θα πρέπει να μας ενδιαφέρει διότι στο τέλος της ημέρας απ” αυτήν εξαρτάται αν θα επιβιώσουμε πηγαίνοντας να κάνουμε ένα μπάνιο στο Μάτι.

Αντί μιας προβληματικής που θα ενσωμάτωνε ως στρατηγικό ερώτημα το ρόλο και την αποστολή του κράτους στους σημερινούς ταραγμένους καιρούς, εξακολουθούμε να γινόμαστε μάρτυρες της αβάσταχτης «παιδικότητας» που μας χαρακτηρίζει και να παίζουμε την «κολοκυθιά» των ευθυνών, με όρους μικροκομματικών σκοπιμοτήτων, πάνω από τις στάχτες των νεκρών.

Αν καταλήξαμε ως κοινωνία να είμαστε ειλικρινείς μόνο στις προσωπικές ύβρεις, τότε τα χειρότερα δεν τα έχουμε δει ακόμη. Οι απειλές πάντα ασύμμετρες θα είναι από δω και πέρα. Το ζήτημα είναι να καταφέρουμε κάτι περισσότερο από το να αναλαμβάνει ο εκάστοτε πρωθυπουργός τις πολιτικές ευθύνες του και να αποχωρεί από το προσκήνιο. Για να πάρει τη σκυτάλη ο επόμενος και να συνεχίσει να είναι όμηρος της ίδιας κακοδαιμονίας, στο βαθμό που αδυνατεί να υπερβεί την κομματική περιχαράκωσή του για να γίνει αληθινός εθνικός ηγέτης.

Το να μας «έχουν στο μάτι» οι «άλλοι», είναι η πιο συνηθισμένη δικαιολογία για την αδυναμία μας να γίνουμε αυτό που μπορούμε να είμαστε.

πρώτη δημοσίευση Rizopoulos Post

Εδώ είναι Βαλκάνια, δεν είναι παίξε γέλασε. Γι αυτό θέλοντας και μη, θα είμαστε μέρος των κρίσιμων ανακατατάξεων που επιφέρουν με γρήγορους ρυθμούς οι παγκόσμιες εξελίξεις.

Όπως και να το δει κανείς, το να είναι ο ίδιος ο Πρόεδρος των ΗΠΑ ζήτημα «εθνικής ασφάλειας» για τις ΗΠΑ, δεν το λες «κανονικότητα». Διότι εδώ μπορεί να παίζουμε από χρόνια το παιχνίδι «προδότες και πατριώτες» αλλά για την αμερικανική πολιτική κουλτούρα είναι πρωτοφανές να κατηγορείται ο Πρόεδρος των ΗΠΑ για «εσχάτη προδοσία».

Το να μιλήσουμε για «balkanizing» της αμερικανικής πολιτικής δεν είναι υπερβολή όταν ο Πούτιν έχει αρχίσει ήδη να αισθάνεται «Καίσαρας» κι αυτό… «βγαίνει στον κόσμο»!

Το «τέλος της ιστορίας» που είχε προφητεύσει ο Φουκουγιάμα με την πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού αποδείχθηκε «μούφα». Αντιθέτως δικαιώθηκε ένας Έλληνας. Ο Παναγιώτης Κονδύλης με ένα από τα σημαντικότερα έργα του «Πλανητική Πολιτική μετά τον Ψυχρό Πόλεμο», που τον κατέστησαν έναν από τους επιφανέστερους στοχαστές του πλανήτη.

Το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και η κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ δεν σημαίνουν ούτε το «τέλος της Ιστορίας» ούτε την απλή μετάβαση του διεθνούς συστήματος από μια διπολική σε μια πολυπολική δομή. Αποτελούν, απεναντίας, μιαν ιστορική τομή και την απαρχή μιας νέας φάσης στην ιστορία της πλανητικής πολιτικής των Νέων Χρόνων, η οποία άρχισε με τις μεγάλες ανακαλύψεις και τον εμπορικό καπιταλισμό, για να γνωρίσει ακολούθως τις μεγαλύτερες τροπές της με τον ευρωπαϊκό ιμπεριαλισμό του 19ου αιώνα και με τον ανταγωνισμό Ανατολής και Δύσης στον 20ό.

Για να συλλάβουμε όμως τον σημερινό χαρακτήρα της παγκόσμιας πολιτικής, δεν αρκεί η ανασκόπηση αυτής της προϊστορίας, λέει ο Κονδύλης. Πρέπει να δούμε το παρελθόν και το μέλλον του κυρίαρχου κράτους. Διότι «τό κρατικά ὀργανωμένο ἔθνος δέν διαλύεται, ὅπως περίμεναν πολλοί, μέσα σέ ὑπερεθνικά μορφώματα, παρά ἀναλαμβάνει ἕναν νέο ἱστορικό ρόλο, λίγο ἤ πολύ διαφορετικό ἀπό ἐκεῖνον πού ἔπαιξαν στό ἀπώτερο παρελθόν τό ἀστικό ἔθνος καί στό πιό πρόσφατο οἱ ἀποκρυσταλλώσεις τοῦ κομμουνιστικοῦ ἐθνικισμοῦ.

Πρωταρχικό του μέλημα εἶναι ἡ ἐξασφάλιση μιᾶς θέσης μέσα σέ μιά πυκνή καί ἔντονα ἀνταγωνιστική παγκόσμια κοινωνία – ὅμως τό μέλημα αὐτό θά συναιρεῖται ὅλο καί περισσότερο σ’ ἕνα αἴτημα στοιχειώδους ἐπιβίωσης στόν βαθμό πού θά στενεύουν τά περιθώρια κινήσεων μέσα στούς κόλπους τῆς παγκόσμιας κοινωνίας. H ἐξ ἀντικειμένου νέα αὐτή λειτουργία τοῦ ἐθνικισμοῦ παραμένει καθοριστική ἀνεξάρτητα ἀπό τίς συνήθως αὐτάρεσκες μυθολογίες μέσω τῶν ὁποίων κατανοεῖ ὁ ἴδιος τόν ἑαυτό του, ἀντλώντας ἀπό τό πραγματικό ἤ φανταστικό, κοντινό ἤ μακρινό παρελθόν.».

Αν η πολιτική τάξη της χώρας διάβαζε περισσότερο Κονδύλη θα ήταν ίσως καλύτερα προετοιμασμένη για τα επερχόμενα. Αλλά η πολιτική τάξη είναι σε αναντιστοιχία με την ελληνική κοινωνία στη μεγάλη πλειοψηφία της. Η κοινωνία, όπου έχει επιλογή, προτιμάει το… ελληνικό. Τα γαλακτοκομικά είναι η καλύτερη απόδειξη.

Κι όπου υπάρχουν οι συνθήκες και βγαίνει κάτι καλό ελληνικό, ο κόσμος το στηρίζει και το επιβραβεύει. Από την τέχνη μέχρι την πρωτογενή παραγωγή. Αλλά οι συνθήκες στενεύουν όλο και περισσότερο για το ξεδίπλωμα της ελληνικής παραγωγής και της ελληνικής δημιουργικότητας κι αυτό πλέον είναι πρόβλημα από το οποίο η πολιτική τάξη δεν μπορεί να υπεκφεύγει με αόριστες υποσχέσεις.

Δεν ξέρω τι διαβάζουν και ποιους πολιτικούς στοχαστές προτιμούν στα ηγετικά επιτελεία των κομμάτων, αλλά για να ανακόψουν μια ραγδαίως φθίνουσα εθνική πορεία δεν φτάνει το… μούσι. Θα χρειαστεί να μας πουν πως θα κάνουν λαϊκό τον καπιταλισμό – που ζητάει κι ο Μακρόν – ώστε οι νέοι αντί να πίνουν όλη μέρα φρέντο, να δουλεύουν αξιοπρεπώς και οι παππούδες να έχουν σύνταξη για να πηγαίνουν στο καφενείο και να ασκούν έμπρακτα το δικαίωμά τους να πιουν ένα καφέ… ελληνικό!

πρώτη δημοσίευση: Rizopoulos Post

H Κέρκυρα, ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς της χώρας, πνίγεται εδώ και μήνες στα σκουπίδια. Το γεγονός μάλιστα άρχισε να απασχολεί και τα διεθνή μέσα με διόλου κολακευτικά ρεπορτάζ. Αιτία είναι η διαμάχη που έχει ξεσπάσει στο νησί για τους ΧΥΤΑ που έχουν χωροθετηθεί.

Πριν λίγο καιρό η Αθήνα, μεσούσης της τουριστικής περιόδου, ήταν επίσης πνιγμένη στα σκουπίδια καθώς ο ΧΥΤΑ της Φυλής εμφάνισε ρήγμα φτάνοντας πλέον στα όριά του.

Είναι μόνο δύο παραδείγματα των κακών πρακτικών που έχουν ακολουθηθεί στη χώρα ως προς τη διαχείριση των απορριμμάτων. Η «λογική» της ευκολίας, της βολικότητας και της αντίληψης «μακριά από μένα κι ας πάνε όπου θέλουν» πρυτάνευσε για δεκαετίες τόσο στην αυτοδιοίκηση όσο και στην κεντρική διοίκηση. Το ότι φτάνουμε στα σημερινά αδιέξοδα δεν είναι έκπληξη, είναι νομοτέλεια.

Την ίδια στιγμή στη Σουηδία με την ανακύκλωση των απορριμμάτων παράγεται ηλεκτρική ενέργεια και το σύστημα που εφαρμόζεται είναι τόσο πρωτοποριακό που καθώς εξαντλούνται τα δικά τους απορρίμματα κάνουν ακόμη και… εισαγωγές!

Οι επισημάνσεις αυτές γράφονται σήμερα καθώς στην αυτοδιοίκηση γίνεται μια μεγάλη θεσμική τομή με τον «Κλεισθένη» και την εφαρμογή της απλής αναλογικής στην εκλογή των δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων. Είναι πρόωρο να εκτιμήσει κανείς αν το νέο εκλογικό σύστημα θα βοηθήσει στην αναγέννηση της αυτοδιοίκησης όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση ή θα δημιουργήσει συνθήκες ακυβερνησίας στους Δήμους και στις Περιφέρειες όπως υποστηρίζει η αντιπολίτευση.

Δεδομένης ωστόσο της αποτυχίας της αυτοδιοίκησης να διαχειριστεί τα πραγματικά προβλήματα των τοπικών κοινωνιών, διερωτάται εύλογα κανείς, πόσο χειρότερα δηλαδή μπορούν να γίνουν τα πράγματα;

Αυτοδιοίκηση δεν σημαίνει προσλήψεις ημετέρων, πελατειακές εξυπηρετήσεις, χοροί και πανηγύρια και εκδόσεις λευκωμάτων, όπως συμβαίνει σήμερα στη μεγάλη πλειοψηφία των Δήμων. Αυτοδιοίκηση σημαίνει βλέπω αυτό που έρχεται και κινητοποιώ διαθέσιμες δυνάμεις και πόρους για να αντιμετωπίσω αποτελεσματικά την πρόκληση.

Για να συμβεί όμως αυτό απαιτείται μια νέα νοοτροπία, ξένη προς την αυτοδιοίκηση μέχρι σήμερα. Νοοτροπία που να μπορεί να βλέπει μακριά και να έχει τη βούληση να σχεδιάσει και να υλοποιήσει με αποφασιστικότητα, κόντρα ακόμη και στο όποιο συγκυριακό πολιτικό κόστος.

Υπό αυτή την έννοια η απλή αναλογική θα παίξει θετικό ρόλο όχι αν απλά ξαναμοιράσει την τράπουλα μεταξύ των «επαγγελματιών» της αυτοδιοίκησης αλλά εάν δώσει το έναυσμα να ασχοληθούν με τα κοινά σοβαροί και ικανοί άνθρωποι, οι οποίοι μέχρι σήμερα κρατούν αποστάσεις ασφαλείας από θεσμούς που έχουν χαρακτηριστεί – και όχι άδικα – ως εκτροφεία λαμογιών και θερμοκήπια σκανδάλων.

Τίποτα δεν πρόκειται ν’ αλλάξει αν δεν το αλλάξει η ίδια η κοινωνία των πολιτών. Τίποτα δεν πρόκειται ν’ αλλάξει αν η αυτοδιοίκηση δεν «μπολιαστεί» με νέα πρόσωπα που θα μπορούν να σκέφτονται παγκόσμια και θα έχουν την ευκαιρία να δρουν τοπικά, θέτοντας τις γνώσεις τους, τις εμπειρίες τους, τα ταλέντα τους στην υπηρεσία του τόπου τους, του δήμου τους, της γειτονιάς τους.

Θα τους πείσει ο «Κλεισθένης» ν’ αναθεωρήσουν τη στάση τους και να το πράξουν ελέω απλής αναλογικής; Είναι ένα στοίχημα. Μακάρι να κερδηθεί. Αλλιώς, νομοτελειακά, θα πνιγούμε στα σκουπίδια και όχι μόνο!

πρώτη δημοσίευση: Rizopoulos Post 

«Αυτοί που αποκαλούνται ηγέτες μας δεν μπορούν να πάνε τη χώρα μπροστά, δεν μπορούν να κάνουν τίποτα. Είναι παιδιά και αυτό το αποκάλυψε η παρουσία του Τραμπ». Τάδε έφη Ντέιβιντ Λιντς, ο πάντα ανατρεπτικός και αιρετικός σκηνοθέτης και καλλιτέχνης που μίλησε πρόσφατα στον Guardian.  Κι έχει δίκιο.

Ο Τραμπ δεν βρίσκεται εκεί που βρίσκεται τυχαία. Είναι το αποτέλεσμα της αποτυχίας της «συστημικής πολιτικής» να λύνει προβλήματα των απλών πολιτών. Όχι πως ο Τραμπ θα καταφέρει να τα λύσει. Πιθανότερο είναι στο τέλος  να συμβεί το ακριβώς αντίθετο κι αυτό διαφαίνεται ήδη  αν αθροίσει κανείς τις δουλειές που θα χαθούν σε διάφορους κλάδους της αμερικανικής οικονομίας – από τα ηλιακά πάνελ μέχρι τις Harley Davidson – λόγω  των «αντιποίνων» που θα εφαρμόσουν Ε.Ε, Κίνα και άλλες χώρες στην πολιτική δασμών της διακυβέρνησης Τραμπ. Εντούτοις, δείχνει διαφορετικός από τα στερεότυπα της «συστημικής πολιτικής» που έχουν σιχαθεί οι απλοί πολίτες, καθώς για χρόνια ακούνε ωραία λόγια περί δημοκρατίας,  την ώρα που η ζωή τους υποβαθμίζεται καθημερινά και νιώθουν πως δεν έχουν τον παραμικρό έλεγχο στο μέλλον τους. Οπότε όταν δεν ξέρεις τι να κάνεις, κάνεις κακό. Αυτό λέει η ιστορία, δυστυχώς.

Το ίδιο ακριβώς συναίσθημα απόγνωσης μπροστά στο μέλλον κι αποστροφής για την πολιτική όπως την ξέρουμε,  κυριαρχεί και σε μεγάλο τμήμα της Ευρώπης. Οι παλιές καλές μέρες του κοινού ευρωπαϊκού «σπιτιού»  έχουν παρέλθει ανεπιστρεπτί καθώς τα «ρετιρέ» των Βορειοευρωπαίων αφαίμαξαν τα «κοινόχρηστα» των Νότιων του «ισογείου», οι οποίοι  ήταν εύκολη λεία λόγω διαρθρωτικών προβλημάτων στις οικονομίες τους αλλά και λόγω κουλτούρας και νοοτροπίας. Έτσι ο «ζουρλομανδύας» του ευρώ που είναι «κομμένος και ραμμένος» στα γερμανικά μέτρα, δεν αφήνει πολλά περιθώρια αναπτυξιακής ανάσας για τους «φτωχούς συγγενείς», οι οποίοι ωστόσο καλούνται να σώσουν τη δημοκρατική τιμή της Ευρώπης, σε μείζονα ζητήματα όπως το προσφυγικό.

Υπό αυτό το πρίσμα, η πρόταση που έκανε ο Τραμπ στον Μακρόν να εγκαταλείψει η Γαλλία την Ε.Ε και να συνάψει μια προνομιακή εμπορική συμφωνία με τις ΗΠΑ, κατά μία έννοια δεν είναι και τόσο «παλαβή» όσο ακούγεται. Ασφαλώς ο Μακρόν θα πρέπει να έζησε εκείνες τις στιγμές  τα πιο αμήχανα λεπτά της θητείας του,  αν και η Washington Post που έκανε τη σχετική αποκάλυψη δεν δίνει λεπτομέρειες για την αντίδραση του Γάλλου Προέδρου. Σίγουρα όμως κατάλαβε πως σ’ ένα τέτοιο κλίμα,  θα μπει ακόμη πιο βαθιά στο συρτάρι η περιβόητη μεταρρυθμιστική ατζέντα του.

Κανείς δεν ξέρει όμως πως θ’ αντιδρούσε, εάν και όποτε βρισκόταν μπροστά  σε μια τέτοιου τύπου πρόταση ο νέος πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζουζέπε Κόντε. Η απειλή του ιταλικού βέτο που θα τίναζε στον αέρα όχι απλά τη Σύνοδο Κορυφής για το προσφυγικό αλλά το ευρωπαϊκό οικοδόμημα ολόκληρο,  ήταν μια πρώτη διερευνητική και προειδοποιητική βολή της Ρώμης προς τις Βρυξέλλες και το Βερολίνο. Οι πολιτικές αψιμαχίες με την Ιταλία  θα συνεχιστούν και είναι βέβαιο πως θα  δούμε λίαν συντόμως κι άλλα «επεισόδια».

Στην «παιδική χαρά» της ευρωπαϊκής σκηνής  είναι νομοτέλεια ν’ αναπτυχθούν ραγδαία  οι πολιτικοί κλώνοι του Τραμπ, προς μεγάλη χαρά του Πούτιν και με ό,τι αυτό θα συνεπάγεται για το μέλλον της Γηραιάς Ηπείρου.  Μπορεί αυτή τη φορά η Ευρώπη να τα «μπάλωσε» όπως όπως αλλά η επόμενη κρίση είναι αναπόφευκτη κι είναι απλώς ζήτημα χρόνου για να συμβεί.

Προσώρας στο «μπάλωμα» βοήθησαν τα «παιδιά» που παίζουν τους ηγέτες, όπως λέει και ο Ντειβιντ Λιντς. Ο δικός μας Αλέξης Τσίπρας και ο άλλος ο «γλυκούλης»,  ο Σάντσεθ της Ισπανίας. Και βγήκε έτσι μια συμφωνία μόνο και μόνο για να μην καταρρεύσει ο κυβερνητικός συνασπισμός στη Γερμανία, το  βάρος της οποίας όμως θα το επωμιστούν και πάλι δυο χώρες του Νότου. Αυτή είναι η ωμή αλήθεια και τα περί δημοκρατίας και ουμανισμού, στα οποία αναφέρθηκε ο πρωθυπουργός στη συνέντευξη τύπου μετά τη σύνοδο, είναι η πικάντικη αριστερή «σάλτσα» για να την καταπιούμε πιο εύκολα.

Οι δημοκρατικές και ανθρωπιστικές αξίες στην πράξη και όχι στα λόγια, απαιτούν και την αντίστοιχη οικονομική επένδυση. Το να στοιβάζονται άνθρωποι σε στρατόπεδα συγκέντρωσης ή να αλληλομαχαιρώνονται στα πάρκα,  δεν είναι ούτε ουμανισμός, ούτε δημοκρατία. Είναι απλά αβάντα στη «μαμά» Μέρκελ. Και ο δημοσιονομικός σκύλος χορτάτος και η πίτα της δημοκρατίας ολόκληρη, απλά δεν γίνεται! Είναι ένα μεγάλο ψέμα. Και κάθε ψέμα είναι σαν τη χιονοστιβάδα. «The longer it rolls, the bigger it gets» που λένε και οι φίλοι μας οι Αμερικάνοι.

Από κει και πέρα είναι πραγματικά αστείο,  να θεωρούμε σοβαρό οικονομικό αντάλλαγμα την αναστολή της αύξησης του ΦΠΑ στα νησιά που πλήττονται από τις προσφυγικές ροές. Να λέμε δηλαδή πάλι καλά που δεν σκέφτηκε κάνας γραφειοκράτης των Βρυξελλών να πληρώσουν κι από πάνω οι Έλληνες νησιώτες κάνα «προσφυγόσημο»  για να μπορεί αυτός ν’ απολαμβάνει τον καφέ του στην  Grand Place χωρίς την ενοχλητική θέα μελαμψών μουσουλμάνων!

Αλλά είπαμε… παιδιά!

Πρώτη δημοσίευση: RIZOPOULOS POST