Ο Χριστός Ανέστη και είναι μαζί μας!

Μια φορά κι έναν καιρό υπήρχε ένας τόπος κάτω από το ήλιο που πρόκοβε πολύ. Οι άρχοντές του – γιατί από κει ξεκινάνε όλα – γνώριζαν το μυστικό του Δισκοπότηρου. Κατά την παράδοση ήταν το Δισκοπότηρο, με το οποίο ο Χριστός, κατά το Μυστικό Δείπνο, έδωσε στους μαθητές να πιούν το κρασί της Διαθήκης του. Οπότε ήταν το κέντρο της ζωής της χώρας, αν και κρατιόταν σαν επτασφράγιστο μυστικό.
Όμως με το πέρασμα του χρόνου το μυστικό ξεχάστηκε, το πλάκωσε η λήθη. Αλλά η λήθη για τα θεμελιώδη έχει πάντα κακές συνέπειες, όσο κι αν αυτό προκαλεί τον εγωκεντρικό μοντερνισμό μας που παίζει την «τυφλόμυγα» μπροστά στην παρακμιακή ισοπεδοποίηση. Να όμως που η αλήθεια πάντα μπαίνει σε κίνηση και αποδίδει δικαιοσύνη.
Οι άρχοντες λοιπόν αρρώστησαν. Μαζί τους αρρώστησε και ολόκληρη η χώρα. Παλάτια κατέρρεαν, κήποι ξηραίνονταν, φτώχεια και πείνα απλώνονταν σαν μαύρο σύννεφο πάνω από τον τόπο. Πολλοί γιατροί προσπαθούσαν να γιατρέψουν τους άρχοντες, χωρίς όμως αποτέλεσμα.
Οι «ανώτερες τάξεις» πηγαινοέρχονταν στο παλάτι, ζητώντας να μάθουν όσα περισσότερα μπορούσαν για την κατάσταση της υγείας του Μεγάλου Άρχοντα για να ξέρουν και πως θα «τοποθετηθούν». Η απελπισία σκέπαζε τη χώρα. «Η απελπισία είναι ασθένεια προς θάνατο», όπως γνωμάτευσε ευφυώς ο Κίρκεγκωρ, προειδοποιώντας ταυτόχρονα πως «το πεθαίνω από απελπισία μετατρέπεται σταθερά σε ένα ζην.».
Στο παραμύθι όμως, ένας άσημος, φτωχός ιππότης, αγνοούσε την εθιμοτυπία της «αυλής», οπότε παραμερίζoντας τους «Gatekeepers» , βγήκε και φώναξε ξαφνικά το αδιανόητο: «Που είναι το Δισκοπότηρο;».
Μόλις ακούστηκε η φράση για το μυστικό που είχε πέσει στη λήθη και ήταν ο πυρήνας του πολιτικού, κοινωνικού και οικονομικού «DNA» της χώρας, αμέσως ο Μεγάλος Άρχοντας, σηκώθηκε από το κρεβάτι της αρρώστιας, οι ποταμοί και οι πηγές άρχισαν να ρέουν, η βλάστηση επανήλθε και το ερειπωμένο παλάτι ξανάρχισε να λάμπει.
Έτσι είναι η αλήθεια των παραμυθιών, σαν ψέμα. Μια φράση αποδείχθηκε ικανή να αναστήσει κοινωνία και φύση. Αλλά μια φράση για την ουσία που εκφεύγει των ιστορικών συγκυρίων. Μια φράση για το παραπάνω από «γαμήσι και δουλειά» στο οποίο εκπίπτει η ύπαρξη, λησμονώντας τις πραγματικές ρίζες του δέντρου της ζωής. Μια φράση για να αναζωπυρώσει ένα σβησμένο αίσθημα και να ανορθώσει μια θολωμένη επίγνωση.

Ας πάρουμε προσωπικά αυτό το παραμύθι. Ας δούμε τι συμβαίνει στο «βασίλειο» του καθενός μας τώρα που μένουμε σπίτι και ποιο μυστικό είναι αυτό που θάψαμε αλλά είναι κατεπείγουσα ανάγκη να θυμηθούμε, καθώς το σκοτάδι απλώνεται. Στο ζωολογικό κήπο του Βερολίνου αποφάσισαν για οικονομικούς λόγους να θανατώσουν τα μισά ζώα και να τα ταΐσουν στα άλλα μισά. Είναι μόνον η αρχή της δυστοπίας. Η στιγμή που ζούμε είναι όσο ακραία οριακή περιγράφεται στην εναρκτήρια ατάκα της ταινίας «Πλατφόρμα» του Netflix: «Υπάρχουν τρία είδη ανθρώπων. Αυτοί που είναι πάνω, αυτοί που είναι κάτω και αυτοί που πέφτουν.».
Υπάρχουν όμως και καλά νέα. Ο Χριστός Ανέστη και είναι μαζί μας!

ΥΓ: Το άρθρο είναι αφιερωμένο στη μνήμη του καλού φίλου και συναδέλφου Ρίζου Ψύλλου που έφυγε M. Πέμπτη στα 54 χρόνια του, «επί ξύλου κρεμάμενος», σε μια αγορά χωρίς ηθική. Καλό ταξίδι, «αλήτρα»!

Πρώτη δημοσίευση 19/4/2020 rp.gr

Zero #2

Ο γιορτασμός αποτελεί τη στάση μου, ανεξάρτητα από το τι φέρνει η ζωή.
Osho

Το γεγονός πως άνθρωποι και πράγματα συνδέονται με δίκτυα αιτιακών σχέσεων δεν σημαίνει πως οι σχέσεις αυτές είναι προκαθορισμένες και κατατείνουν αναπότρεπτα σε ένα προοικονομημένο τέλος.
Στα κρίσιμα σταυροδρόμια καταργείται ο εύκολος και ξεκούραστος ντετερμινισμός. Στη ζώνη του ιστορικά απρόβλεπτου μόνον η αμεσότητα της ανάδρασης με τα γεγονότα της πραγματικότητας και τη μη γραμμική εξέλιξή τους, δημιουργεί τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην ουτοπία και τη δυστοπία.
Ζούμε «στιγμή» κατά την οποία η ένστικτη ενσυναίσθηση αρχίζει να προσλαμβάνει κρισιμότερη σημασία από την «κοινή λογική» για την ταυτοποίηση αχαρτογράφητων δυνατοτήτων που εμφανίζονται απρόβλεπτα , χωρίς να προκύπτουν από τον αυτοματισμό της πολιτικής, οικονομικής, επιστημονικής και κοινωνικής αιτιότητας.
Από το «σημείο μηδέν», οι διαφορετικές ενδεχομενικότητες είναι πρώτη φορά τόσο ανοιχτές. Για το χειρότερο αλλά και για το καλύτερο. Η δύναμη της βούλησης είναι αυτή που μπορεί να μεταβάλλει την κατεύθυνση της αιτιότητας. Προς έναν παγκόσμιο ολοκληρωτισμό ή προς τον απελευθερωτικό μετασχηματισμό των πραγματικών δυνατοτήτων της ανθρωπότητας.
Θα είναι λάθος όλο αυτό που συμβαίνει να αντιμετωπιστεί με τον φόβο. Άλλο ευθύνη, άλλο φόβος. Για να είμαι υπεύθυνος δεν σημαίνει πως πρέπει να νιώθω άρρωστος και φορέας της μόλυνσης. Είμαι υπεύθυνος όταν νιώθω ελεύθερος. Αυτό σημαίνει πως ό,τι κι αν συμβαίνει εμείς θα το κάνουμε με τη δύναμη της βούλησης να συμβεί για καλό. Θα σπάσουμε τις αιτιώδεις αλυσίδες για να επιβεβαιώσουμε την ανθρώπινη ελευθερία. Όπως έχουν πει οι καλύτεροι από μας: «Αν χαθεί, εγώ θα φταίω».

Zero #1

Δεν ξέρουμε τι ζούμε. Παρά το γεγονός ότι έχουμε κάνει κατάχρηση της λέξης «πρωτόγνωρο», αυτή τη φορά πραγματικά συμβαίνει κάτι που δεν ξέρουμε. Τι σημαίνει πρωτόγνωρο; Ένα συμβάν που αναδύεται ανατρέποντας μέσα σε δυο μήνες όλο αυτό που λέμε «δυτικό» – και για να ακριβολογούμε «αμερικανικό» – τρόπο ζωής. Ξαφνικά, μια αόρατη απειλή αρχίζει να σκοτώνει ανθρώπους χρησιμοποιώντας ως όπλο τους ίδιους τους ανθρώπους. Η Κίνα αναδεικνύεται, από τη μια μέρα στην άλλη, σε παγκόσμιο πρότυπο ηγεσίας και μένουμε όλοι σπίτι. Και μετά από μερικές μέρες βλέπουμε στην Ιταλία να κατεβάζουν τις σημαίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να υψώνουν Κινεζικές. Και στις ΗΠΑ, η Νέα Υόρκη απειλείται με ολοκαύτωμα. Αρχίζουμε λοιπόν σιγά – σιγά να υποψιαζόμαστε πως θα πρέπει να φτιάξουμε «χαρακτήρα», όπως ακριβώς συμβαίνει στα video games. Είναι η στιγμή που ο καθένας μας διαλέγει τα όπλα του για να αντιμετωπίσει αυτό που δεν ξέρει, να κάνει το «Zero to One» βήμα σε μια Νέα Πραγματικότητα.

Η ιστορία είναι η κρίση της ιστορίας

Μετά το Άουσβιτς και τη Χιροσίμα, η ανεπιφύλακτη αποδοχή του αξιώματος πως «η πρόοδος είναι πάντα καλή» έμοιαζε με ανόητο αστείο. Παρά ταύτα, η έννοια της προόδου συνέχισε να παίζει πρώτο ρόλο στο φαντασιακό των ανθρώπων, σαν υπόσχεση ανάκτησης του κήπου της Εδέμ.
Έτσι, η ιδέα της αέναης «καλής προόδου» κατέστη «θεολογικό δόγμα» κι ας είναι το ίδιο, αν όχι περισσότερο, ανεπιβεβαίωτη ιστορικά με την «εκ νεκρών ανάσταση».
Παρά ταύτα, εξακολουθήσαμε να μπουρδολογούμε ασύστολα περί «προοδευτισμού» και «συντήρησης», όταν το πιο ορθολογικό αλλά ταυτόχρονα και το πιο επαναστατικό θα ήταν το να καταφέρναμε να τραβήξουμε χειρόφρενο για να σώσουμε ό,τι σώζεται. Να επενδύσουμε περισσότερο στη συναισθηματική παρά στην τεχνητή νοημοσύνη.
Ωστόσο και μόνο σαν σκέψη, η αμφισβήτηση του δόγματος της «καλής προόδου» προκαλεί ρίγη ανατριχίλας καθώς είναι γνωστό από το «κυνήγι των μαγισσών» ανά τους αιώνες για το τι συμβαίνει σε αυτούς/ές που δοκιμάζουν να πετάξουν χαλικάκια στους τροχούς κίνησης της ιστορίας.
Δεν είμαι ειδικός για να ξέρω τι είναι ο κορονοϊός. Άλλωστε μικρή σημασία έχει. Ξέρω μόνο ότι σκοτώνει εκθετικά. Σκοτώνει ανθρώπους και οικονομίες, κοινωνικές σχέσεις και απλές καθημερινές δραστηριότητες που είναι συνυφασμένες με όλα όσα αποκαλούμε «δυτικό τρόπο ζωής». Για τον οποίο οφείλουμε πλέον να παραδεχτούμε πως δεν είναι βιώσιμος. Οι αντιφάσεις του έχουν προσλάβει υπαρξιακό χαρακτήρα και όσο αδυνατεί να τις επιλύσει οδεύει προς την κατάρρευση, με κλιμακούμενη δραματικότητα.
Όλοι οι πολιτισμοί, μέσα στην ιστορική διαχρονία, κάποια στιγμή «χτυπάνε βράχο». Αυτή η στιγμή έχει έρθει για τον δυτικό πολιτισμό. Ο πλανήτης είναι άρρωστος βαριά. Με τα λόγια του Γκυ Ντεμπόρ:
«Μια κοινωνία ολοένα πιο άρρωστη, αλλά επίσης ολοένα πιο ισχυρή, ανα-δημιούργησε παντού τον κόσμο ως το περιβάλλον και το διάκοσμο της αρρώστιας της, ως έναν άρρωστο πλανήτη. Μια κοινωνία που δεν έγινε ακόμα ομοιογενής και δεν αυτοκαθορίζεται, αλλά καθορίζεται ολοένα και περισσότερο από ένα τμήμα της που τοποθετεί τον εαυτό του υπεράνω αυτής, που είναι εξωτερικό ως προς αυτή, ανέπτυξε μια κίνηση κυριαρχίας επί της φύσης η οποία πλέον δεν ελέγχεται.».
Το πώς φτάσαμε λοιπόν σε αυτό που βιώνουμε έχει την εξήγησή του.
Η ιστορία είναι η κρίση της ιστορίας όπως έλεγε ο γερο – Χέγκελ.

Ο Μακιαβέλι και ο … μπόγιας

H φιλελεύθερη δημοκρατία απειλείται με το δικό της «89». Από κει που θα εξαπλωνόταν σε όλο τον πλανήτη, υποχωρεί ατάκτως. Η αποτυχία της μοιάζει το ίδιο παταγώδης με αυτή του «υπαρκτού σοσιαλισμού». Βρίσκεται στη φάση που το κοινό αγαθό έχει χαθεί μέσα σε μια γενικευμένη απορρύθμιση των συνθηκών της ζωής. Αλλά με τη βία από μόνη της, όπως ξέρουμε τουλάχιστον από τον καιρό του Μακιαβέλι, δεν επιβιώνει πολύ καιρό μια πολιτική δομή. Ο οξυδερκής πολιτικός φιλόσοφος, ακριβώς γι αυτές τις συνθήκες του «μεγάλου κενού» της διαφθοράς και της παρακμής σε μια πολιτεία, συνέστησε ένα «πολιτικό χέρι» που βγαίνει από το σύνηθες κάδρο για να αποκαταστήσει το μέτρο. Και όλες οι φιλελεύθερες δημοκρατίες της Δύσης αναμετρώνται σήμερα με αυτή την υπαρξιακή πρόκληση, με απογοητευτικά για την ώρα αποτελέσματα. Κορωνίδα της απογοήτευσης η ελληνική περίπτωση. Μετά από τρεις χιλιάδες χρόνια ιστορίας, γεμάτα από πνεύμα και αίμα, ως μόνο ενεργό συλλογικό αρχέτυπο ηγεσίας καταλήξαμε να έχουμε αυτό του μπόγια.