Αγάπη μου, συρρίκνωσα τη σοσιαλδημοκρατία!

arena_12_2Η ηγεσία του Μάρτιν Σουλτς, φέρνει με μία ποσοστιαία μονάδα  – αλλά για πρώτη φορά μετά το 2002 – μπροστά το SPD από τους Χριστιανοδημοκράτες. Μας νοιάζει; Μας αφορά; Ας το δούμε λίγο πιο αναλυτικά…

Η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία μου φέρνει αυθόρμητα στο μυαλό την κινηματογραφική ταινία  «Αγάπη μου, συρρίκνωσα τα παιδιά». Όσοι/ες την έχετε δει θα θυμάστε τον εκκεντρικό, αφοσιωμένο επιστήμονα  ο οποίος καταφέρνει με την τελευταία καινούργια του εφεύρεση, μια ξεχωριστή ηλεκτρομαγνητική μηχανή, να συρρικνώσει τα ίδια του τα παιδιά! Η ταινία,  παραγωγής 1989,  έσπασε τα ταμεία της εποχής λόγω των ειδικών εφέ που χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά στo Χόλυγουντ.

Κάπως έτσι,  «κινηματο – γραφικά»,  τα κατάφερε και η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία. Με το τέλος του Β Παγκοσμίου Πολέμου και τον στιγματισμό που είχε υποστεί ο αχαλίνωτος καπιταλισμός από τις επιπτώσεις του μεσοπολεμικού κραχ και τα ερείπια που άφησε πίσω του ο πόλεμος ως διαχείριση αυτής ακριβώς της κρίσης, η σοσιαλδημοκρατία έμοιαζε να έχει τις απαντήσεις για όλα τα ερωτήματα. Δεν θα ανέτρεπε ασφαλώς τον καπιταλισμό αλλά θα τον έκανε πιο ανθρώπινο μέσω μιας διαδικασίας αλλαγών, οι οποίες μπορεί και να έμοιαζαν ασήμαντες αλλά θα είχαν ένα σωρευτικό αποτέλεσμα σε βάθος χρόνου.

Τα «ειδικά εφέ» πράγματι δούλεψαν και έσπασαν «ταμεία», αλλά επρόκειτο για τα δημόσια ταμεία. Όχι δεν επήλθε η δικαιοσύνη και η ισότητα αλλά στις δυτικές δημοκρατίες και υπό την πολιτική ηγεμονία της σοσιαλδημοκρατίας, εμπεδώθηκε η  αντίληψη πως η ταξική θέση κάποιου δεν θα πρέπει να συνιστά μοίρα που δεν μπορεί να αλλάξει και γι’ αυτό έπεσαν πολλοί από τους φραγμούς στην ανεμπόδιστη ανάμιξη των τάξεων. Το επίτευγμα αυτό στηρίχθηκε κατά κύριο λόγο στο κράτος πρόνοιας, το οποίο χρηματοδοτούμενο από δημόσιους πόρους παρείχε ευκαιρίες ( εκπαίδευσης, περίθαλψης, απασχόλησης, επιδότησης, κλπ) σε αυτούς που γεννήθηκαν λιγότερο προνομιούχοι. Αυτές οι ευκαιρίες χειραφέτησης οδήγησαν ευρύτατα μη προνομιούχα κοινωνικά στρώματα να μεταμορφωθούν σε «μεσαία τάξη». Και μάλιστα μια «μεσαία τάξη», η οποία καθώς αναπτυσσόταν όλο και περισσότερο καταναλωτικά, ανακάλυπτε την «κρυφή γοητεία της μπουρζουαζίας».

Από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου το 1989 και μετά,  οπότε ξεκινάει και η εποχή της σύγχρονης παγκοσμιοποίησης, η σοσιαλδημοκρατία πέφτει θύμα της ίδιας της επιτυχία της! Το κράτος πρόνοιας και οι θεσμοί προστασίας των λιγότερο προνομιούχων γίνονται αιτία συρρίκνωσης της ανταγωνιστικότητας των οικονομιών, όταν αναμετρώνται με τον αυταρχικό καπιταλισμό που αναδύεται στην Κίνα και αλλού. Επίσης, η χρηματοδότηση του ονείρου της «μεσαίας τάξης» οδηγεί στον υπερδανεισμό και συρρικνώνει τα όνειρα των μελλοντικών γενιών σε βάρος των οποίων δανείζονταν οι προηγούμενες. Προσθέστε ακόμη πως η επιτυχία της σοσιαλδημοκρατίας στην Ευρώπη,  καθιστά τη «γηραιά ήπειρο» πόλο έλξης των απελπισμένων όλου του υπόλοιπου κόσμου.

Η σοσιαλδημοκρατία που έσπασε «ταμεία» με την έστω και μερική αναδιανομή του πλούτου, είναι αμήχανη μπροστά στη συρρίκνωση της παραγωγής του πλούτου στις εθνικές επικράτειες που πλήττονται από το κύμα της παγκοσμιοποίησης. Στην πραγματικότητα δεν έχει καμία απολύτως ιδέα. Γι αυτό και υιοθετεί όλη την ιδεολογία του νεοφιλελευθερισμού, χάνοντας την ταυτότητά της ως μια διακριτή πολιτική πρόταση που θα μπορούσε να χαλιναγωγήσει την καπιταλιστική βουλιμία, ειδικά όπως αυτή εκφράζεται από το παγκοσμιοποιημένο χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο.

Την ίδια ώρα σχηματίζεται μια παγκόσμια εργατική τάξη μεταναστών. Αλλά αυτή δεν μπορεί να γίνει πλέον «μεσαία»,  καθώς το κοινωνικό κράτος της εθνικά προσδιορισμένης βιομηχανικής κοινωνίας, που διαμορφώθηκε το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα, το οποίο και ήταν ο λόγος για τον οποίο η σοσιαλδημοκρατία ένιωθε ιστορικά δικαιωμένη έναντι του σταλινισμού και των παραφυάδων του ανά τον κόσμο, έχει τελειώσει.

Εκ των πραγμάτων λοιπόν ούτε το SPD, ούτε η σοσιαλδημοκρατία γενικά, είναι σε θέση σήμερα να αναλάβει την πολιτική διεύθυνση της Ευρώπης, με όρους πραγματικής ηγεσίας. Ηγεσία δεν είναι τίτλος ή αξίωμα. Ηγεσία είναι η συνειδητοποίηση ότι το αδύνατο είναι αυτό που δεν έχει δοκιμαστεί ακόμη. Ηγεσία σημαίνει να καθιστάς εφικτή μια ανώτερη πραγματικότητα και όχι να διαχειρίζεσαι την παρακμή.

Συνεπώς,  ο κ. Σουλτς μπορεί να έχει μια ενδιαφέρουσα προσωπική ιστορία ως πρώην αλκοολικός, βιβλιοπώλης και δήμαρχος και μπορεί να είναι τόσο συμπαθής όσο και ο Γιώργος Παπανδρέου ή ο Φρανσουά Ολάντ πριν αναλάβουν καθήκοντα, παρ’ όλα αυτά προσωπικά εκτιμώ πως δεν έχει να κομίσει τίποτα περισσότερο από την ιστορική αμηχανία της σοσιαλδημοκρατίας, η οποία κάτω από τον μανδύα της υποκρισίας κρύβει τον κυνισμό της, έχοντας ρίξει «λευκή πετσέτα», συμβιβασμένη με την ιστορική ήττα της.

O τροχός της ιστορίας συντρίβει όλες τις πλάνες. Αυτό καλό είναι να το θυμάται και η ελληνική κυβέρνηση που επενδύει στην… αλλαγή των συσχετισμών. «Take the egg and haircut it my friend». Εικάζω πως κάτι τέτοια πρέπει να λέει ο Σουλτς στον Τσίπρα, όταν ξεκαρδίζονται μαζί μπροστά στις κάμερες.

Είμαστε λοιπόν στο έλεος των αχαλίνωτων αγορών και του πολέμου χωρίς σύνορα; Τι να σας πω… Περιμένω να πουν την τελευταία τους λέξη οι γενιές που είναι «παιδιά» της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας. Οι γενιές που ο Zygmunt Bauman περιγράφει ως «καλοεκπαιδευμένων, υγιών, αυτάρεσκων, αυτάρκων και γεμάτων αυτοπεποίθηση ανθρώπων», οι οποίοι προσέχοντας ζηλότυπα την οικονομική ανεξαρτησία που απέκτησαν ως γενιές που βοηθήθηκαν από το κοινωνικό κράτος, δεν διστάζουν από θέση ισχύος πλέον να το καταδικάζουν πρώτες – πρώτες και να το αποδομούν με κάθε ευκαιρία.

«Ουδείς ασφαλέστερος εχθρός του ευεργετηθέντος αχαρίστου» κατά το ρητό που είχε κορνιζαρισμένο στο γραφείο του κι ο συγχωρεμένος ο Ανδρέας.

ΥΓ: Προσωπικά, από τη σοσιαλδημοκρατική αμηχανία, βρίσκω πιο διασκεδαστική και χαρούμενη,  τη χριστιανική αμηχανία.  Όπως είπε πρόσφατα σε συνέντευξή του ο πάπας Φραγκίσκος: «Όταν υπάρχει κάποιο πρόβλημα, εγώ γράφω ένα σημείωμα προς τον Άγιο Ιωσήφ και το βάζω κάτω από ένα αγαλματάκι που έχω στο δωμάτιό μου». Θεούλης!

Photo by Karolos Karidis (Fine Art – Portraits)

Model: Ilia Vasilopoulou

Ή Δημιουργία ή Διχασμός

arenaphotoΓια τον κ. Τόμσεν του ΔΝΤ μπορεί να λέγεται πως φέρνει διαρκώς την «καταστροφή» με τις εκτιμήσεις που κάνει, αλλά το αποτέλεσμα δεν αλλάζει. Η Ελλάδα, ούτως ή άλλως, καταστρέφεται. Οπότε η εκτίμησή του πως θα χρειαστούν 21 χρόνια για να επιστρέψει η ανεργία στα προ κρίσης επίπεδα, αν πάμε έτσι όπως πάμε, θα αποδειχθεί αυτοεκπληρούμενη προφητεία.

Όταν βγαίνεις και λες σε μια κοινωνία πως θα συνεχιστεί επί εικοσαετία το μαρτύριό της, το μαρτύριο της ανεργίας, της φτώχειας και της αναξιοπρέπειας, είναι σαν να της λες να πάρει ο καθένας ένα καλάσνικοφ κι όποιον πάρει ο χάρος… Μπορεί άλλωστε κι αυτό να είναι το τελικώς επιδιωκόμενο. Άλλωστε πουθενά δεν υπάρχει πιο ελκυστικό επενδυτικό κλίμα από κει που χύνεται αίμα στους δρόμους.

Όταν ο άλλος χρωστάει τα κοινόχρηστα και ντύνεται Μπάτμαν για να κατεβάσει τα σκουπίδια, μη τυχόν πέσει πάνω στη διαχειρίστρια, στην οποία το «αύριο τα φέρνω» το ’χε πει πρόπερσι, τότε η εξέλιξη αυτή θα καταστεί αναπόφευκτη. Αν δεν φαίνεται από πουθενά φως και εάν δεν δίνονται έστω και κάποιες στοιχειώδεις ευκαιρίες για να αποκτήσει κάποιος ένα εισόδημα και να μην καταλήγει επαίτης, καταθλιπτικός, αυτόχειρας ή και όλα αυτά μαζί, τότε πολύ σύντομα θα είναι αποφασισμένος να πάρει κι άλλους μαζί του!

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο πως δεν υπάρχουν δουλειές. Το σοβαρότερο πρόβλημα είναι πως υπάρχει ένα κράτος, το οποίο ως εντολοδόχος συμφερόντων ξένων προς την πλειοψηφία της κοινωνίας, δεν επιτρέπει και να δημιουργηθούν δουλειές από την ίδια την κοινωνία. Αντιθέτως, περιφρουρεί ασφυκτικά τον γιγαντισμό των πολυεθνικών και σπρώχνει στην εξαφάνιση κάθε δημιουργική απόπειρα ή προσπάθεια για να δημιουργήσει καθένας που το προσπαθεί, μια ευκαιρία απόκτησης εισοδήματος.

Θα σας μεταφέρω μερικές ιστορίες. Είναι όλες πραγματικές. Τις κατέγραψε η συνεργάτιδά μου στην i-dialogue και συντονίστρια της δράσης #WoWos http://www.wowos.gr, Άννα Λιάκου.

Πως θα ήταν αν η κυρία Κατερίνα που πλέκει από μικρό παιδί και σήμερα στα 60 της αν και παραμένει μια νεότατη γυναίκα που θα έπρεπε να έχει ευκαιρίες και όχι να αισθάνεται βάρος, μπορούσε να φτιάχνει και να πουλάει υπέροχες ζακέτες; Να της δινόταν η ευκαιρία να τις πουλήσει χωρίς να πρέπει να πουλήσει το σπίτι της για τα χαρτιά, τα ταμεία, τους φόρους και το 50% της προκαταβολής τους.

Πως θα ήταν αν η 20χρονη Αλεξάνδρα που αγχώνεται λιγότερο για τις σπουδές όταν φτιάχνει δαχτυλίδια και σκουλαρίκια από υγρό γυαλί καθώς έτσι αναλύει καλύτερα τις σκέψεις της κι αγαπάει πιο πολύ τον εαυτό της, μπορούσε να βγάλει τα χρήματα που χρειάζεται ως φοιτήτρια (με μια μάνα άνεργη εδώ και τρία χρόνια) πουλώντας αυτά τα δαχτυλίδια;

Η Αλεξάνδρα μη μπορώντας να βγάλει ένα «χαρτζιλίκι» από αυτό που αγαπάει, γιατί θα πρέπει να κάνει έναρξη επαγγέλματος και να φορτωθεί τρελές υποχρεώσεις στις οποίες δεν θα μπορούσε να ανταποκριθεί από τα δυο τρία κατοστάρικα που θα έβγαζε από τα δακτυλίδια, δουλεύει αναγκαστικά σε καφέ μπαρ που τρώει πολλές ώρες της, αλλάζει το βιολογικό της ρολόι αφού πολλές φορές σχολάει ξημερώματα στις 4 και πρακτικά έχει παρατήσει τις σπουδές της…

Πως θα ήταν αν ο Δημήτρης που φτιάχνει σκίτσα μπορούσε να κάνει κάτι επαγγελματικό με αυτά, όταν έχασε τη δουλειά του στη βιοτεχνία που εργαζόταν καθώς το αφεντικό την πήγε στη Βουλγαρία; Προσπάθησε να βρει τετράωρη δουλειά σε σουπερ μάρκετ, αλλά δεν στάθηκε «τυχερός». Σήμερα έκοψε αυτό το χόμπι, καθώς δεν μπορεί πια να αγοράζει μολύβια που κάνουν 10 ευρώ, όταν δεν έχει δυο κουταλιές ελληνικού καφέ για να πιεί το πρωί. Αισθάνεται άχρηστος και με υπόδειξη γιατρού έχει ξεκινήσει να κάνει χρήση αντικαταθλιπτικών…

Οι ιστορίες είναι πολλές καθώς είναι πολλοί οι άνθρωποι της διπλανής πόρτας που στερούνται βίαια από το κράτος τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν δημιουργικά αυτό που είναι για να ξεφύγουν από το σκοτεινό τούνελ της φτώχειας και να κερδίσουν την αυτοεκτίμησή τους. Νιώθουν να διαπράττεται μια τεράστια αδικία σε βάρος τους κι αυτό τους οδηγεί σε ακόμη μεγαλύτερη βύθιση μέσα στην απόγνωση.

Η οικοτεχνία έχει παίξει διαχρονικά σημαντικό ρόλο στην οικονομική επιβίωση της ελληνικής οικογένειας. Και θα μπορούσε να ξαναπαίξει, σαν μια έστω μικρή διέξοδος, για ανθρώπους που «πιάνουν τα χέρια τους». Δημιουργικότητα δεν είναι μόνο οι τεχνολογικές startups. Είναι κι ένα «ζιπουνάκι» που έχει φτιαχτεί με μεράκι και φροντίδα. Που δεν έχει φτιαχτεί σε κάποιο σκλαβοπάζαρο της Κίνας αλλά εδώ, από μια γιαγιά Ελληνίδα που δεν τα καταφέρνει με τα 340 της σύνταξης του ΟΓΑ.

Πριν από κάνα δυο μήνες, σε μια συνάντηση γνωριμίας που είχα με τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο Δημήτρη Τζανακόπουλο, προσπάθησα να γίνω κατά κάποιο τρόπο η φωνή αυτών των ανθρώπων που δεν έχουν φωνή και οδηγούνται σε υποχρεωτικό εγκλεισμό στα σπίτια τους και στην ανέχειά τους. Του είπα λοιπόν πως θα έπρεπε να βρεθεί μια απλή λύση, με ένα τέλος οικοτεχνίας που δεν θα ξεπερνούσε τα 200 – 300 ευρώ (σε 2 ή 3 δόσεις) και να παίρνουν οι άνθρωποι αυτοί μια άδεια για να μπορούν να πωλούν νόμιμα αυτά που δημιουργούν χωρίς να είναι υπόχρεοι άλλης φορολογικής ή ασφαλιστικής επιβάρυνσης. Στην αρχή μου άρχισε τα «φιλελεύθερα» περί της «φορολογικής ισότητας» των πολιτών. Μετά κάτι σημείωσε κι είπε θα το δει. Να σας πω την αλήθεια δεν το βλέπω.

Αριστερή πολιτική πάντως δεν σημαίνει επιδόματα και φιλοδωρήματα. Αριστερή πολιτική σημαίνει θετικές διακρίσεις υπέρ των φτωχών προκειμένου να έχουν την ευκαιρία τους. Αλλιώς, πολύ φοβάμαι πως θα τον διαβούμε τον… Ρουβίκωνα!

Αλέξης Τσίπρας: απόδραση από την κυβέρνηση ή από την ευρωζώνη;

arena_phot«Ρεπορτάζ των Times και του BBC, το οποίο η κυβέρνηση Μέι δεν κατόρθωσε να αντικρούσει, αναφέρει ότι δεν υπήρχε και συνεχίζει να μην υπάρχει σχέδιο υλοποίησης του Brexit στη βρετανική κυβέρνηση. Η Ελλάδα δεν έχει αυτήν την πολυτέλεια. Επειδή όλα είναι πιθανά κι επειδή αυτά που έγιναν φέτος φάνταζαν απίθανα πέρυσι, είναι καλό η χώρα να έχει στο συρτάρι λεπτομερές σχέδιο, σε περίπτωση π.χ. νομισματικής αναταραχής».

Αυτά -μεταξύ άλλων- έγραψε μέσα στη βδομάδα στην «Αυγή» ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Γιώργος Κυρίτσης. Δεκαπέντε μέρες νωρίτερα, ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Στέλιος Κούλογλου δήλωνε στον Αθήνα 9.84 ότι στην Ευρώπη έρχονται θύελλες και γι’ αυτό η Ελλάδα χρειάζεται Plan B. Στο πλαίσιο αυτό, αποφαινόταν πως αν μια μεγάλη ευρωπαϊκή κρίση ξεκινήσει από την Ιταλία, «θα πρέπει να κρυφτούμε πίσω από μια μεγάλη χώρα, όπως η Ιταλία, και να φύγουμε μαζί, διότι αν φύγουμε μόνοι μας, θα βρεθούμε και πάλι στο μάτι του κυκλώνα».

Θα μπορούσε ασφαλώς να υποθέσει κανείς πως αυτοί οι τόνοι δεν είναι παρά μια συνήθη επικοινωνιακή «ποζεριά» από εκπροσώπους του κυβερνώντος κόμματος  και πως η «δραματοποίηση» είναι αναπόφευκτη όταν τα πράγματα δυσκολεύουν. Ωστόσο έχει σημασία το γεγονός πως ο συνήθως «ψύχραιμος»  υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος απεφάνθη στην ομιλία του στο Ελληνο-Αμερικανικό Επιμελητήριο πως «Η κατάσταση είναι τόσο κρίσιμη, όσο ήταν και το καλοκαίρι του ‘15».

Τι τρέχει λοιπόν;

Από τον Σεπτέμβρη του 15 και μετά, το κυβερνητικό αφήγημα πέρασε από το «σκίσιμο των μνημονίων» στην «ελάφρυνση του χρέους». Παρά τη στήριξη του ελληνικού αιτήματος από τις ΗΠΑ και το ΔΝΤ, οι Ευρωπαίοι «κάνουν τους Γερμανούς». Προφανώς δεν είναι λίγο το γεγονός πως ακόμη και ο αντιπαθής κ. Ντάισενμπλουμ έχει αποδεχθεί την ανάγκη να γίνει κάτι με το ελληνικό χρέος, παρ’ όλα αυτά στην Ευρώπη γίνεται αυτό που θέλει ο Σόιμπλε. Οπότε κάθε συζήτηση έχει μετατεθεί για μετά τον «εκλογικό κύκλο» σε Γαλλία και Γερμανία.

Κατά συνέπεια η ελληνική κυβέρνηση καλείται να κλείσει τη δεύτερη αξιολόγηση του προγράμματος χωρίς να έχει πάρει το παραμικρό σε σχέση με το βασικό αφήγημά της. Καλείται δε, εξαιτίας των γνωστών διαφωνιών ΔΝΤ – Ε.Ε, να νομοθετήσει από τώρα νέα μέτρα ύψους 4,2 δισ. ευρώ για μετά το 2018 ή τουλάχιστον την πολιτική συμφωνία για ένα τέτοιο πακέτο παρεμβάσεων. Το ζήτημα μπαίνει στο τραπέζι από το ΔΝΤ, με την Αθήνα να αρνείται και να αφήνει ανοικτό ακόμα και το ενδεχόμενο και πολιτικών εξελίξεων εάν οι δανειστές της χώρας επιμείνουν. «Καμία κυβέρνηση δεν θα δεχόταν τέτοιο πακέτο» σύμφωνα με κυβερνητικό παράγοντα, σύμφωνα με τον οποίο «θα ήταν αντιδημοκρατικό να συμφωνηθούν από τώρα νέα μέτρα για το 2019, δεδομένου ότι πρόκειται για έτος εκλογών και δεν μπορεί να δεσμεύσει η σημερινή κυβέρνηση την επόμενη.».

Μήπως, λοιπόν, γίνεται ρεαλιστικό το σενάριο της «μεγάλης απόδρασης» από την κυβερνητική εξουσία του Αλέξη Τσίπρα και της κυβέρνησης;

Κάθε φορά που επανέρχεται αυτό το σενάριο, ως αιτία προβάλλεται ότι τα μέτρα ξεπερνούν τα όρια αντοχής της κυβέρνησης. Όμως το μέγεθος «όρια αντοχής» είναι σχετικό και μεταβαλλόμενο.

Το κυβερνών κόμμα έχει ήδη απωλέσει μεγάλο μέρος της επιρροής του και είναι σε διαδικασία ραγδαίας «πασοκοποίησης», δηλαδή ραγδαίας απώλειας δημοσκοπικών ποσοστών που θυμίζουν την πολιτική κατάρρευση του ΠΑΣΟΚ από τα υψηλά του 44% του 2009 στα χαμηλά κάτω από 10% την τελευταία διετία. Το δεδομένο αυτό υπάρχει ανεξάρτητα από τη νέα αξιολόγηση. Ακόμη και αν αφαιρέσει όλους τους άλλους παράγοντες και κρίνει αποκλειστικά με το κριτήριο των δημοσκοπικών επιδόσεων, ο Αλέξης Τσίπρας γνωρίζει ότι αν πάει τώρα σε εκλογές για να φορτώσει το 4ο μνημόνιο στον Κ. Μητσοτάκη, θα καταγράψει και εκλογική κατάρρευση και πολιτική φυγομαχία ταυτόχρονα. Ο ίδιος θα έχει τελειώσει πολιτικά, ο δε ΣΥΡΙΖΑ, ανεξάρτητα από το σκορ που θα κάνει στις εκλογές, θα έχει μεσοπρόθεσμα την τύχη όχι του ΠΑΣΟΚ αλλά ακόμη χειρότερα της ΔΗΜΑΡ.

Ο Αλέξης Τσίπρας διαχειρίζεται ένα και μόνο πολιτικό κεφάλαιο: την έξοδο από το τούνελ. Αφού η αριστερή κυβέρνησή του υποχρεώθηκε κατά τη δική της αφήγηση να υπογράψει μνημόνια και μέτρα που δεν πιστεύει για να αποφευχθούν τα χειρότερα, μόνο μία νομιμοποίηση μπορεί να διεκδικήσει: ότι «στο τέλος της μέρας» αυτό θα οδηγήσει τουλάχιστον σε κάποιου είδους έξοδο από το τούνελ. Παρόλο λοιπόν που, έχοντας εισέλθει σε ταραχώδεις καιρούς, κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει οποιαδήποτε εξέλιξη, οι συντριπτικά μεγαλύτερες πιθανότητες είναι το «Ναι σε όλα» στις απαιτήσεις των δανειστών. Με την ελπίδα ότι τα βραχυπρόθεσμα μέτρα για το χρέος, η εκκίνηση της συζήτησης για τα μεσοπρόθεσμα, η είσοδος των ελληνικών ομολόγων στο πρόγραμμα της ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ και η -έστω και ασθενική- έξοδος από τον κύκλο της ύφεσης από το 2017, θα αλλάξουν το κλίμα και θα «υποστηρίξουν» την αφήγηση ότι οι θυσίες πιάνουν τόπο.

Εναλλακτικά, αν ενσκήψει μείζων ευρωπαϊκή αναταραχή, πιθανότατα θα ανέβει στη σκηνή ένα άλλο έργο: Η απόδραση όχι του ΣΥΡΙΖΑ από την κυβέρνηση αλλά της Ελλάδας από την Ευρωζώνη! Αλλά αυτό το σενάριο ισοδυναμεί με ένα γενναίο πολιτικό restart για όλες τις πολιτικές δυνάμεις. Αν τέτοιες εξελίξεις προκληθούν με ευθύνη άλλων, τότε θα έχει πιθανότατα και ο Αλέξης Τσίπρας μια δεύτερη ευκαιρία: είτε να αποδειχτεί καλός μάνατζερ μιας τέτοιας «απόδρασης»,  είτε να κρυφτεί αξιοπρεπώς πίσω από μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας…

 

Ιερώνυμος – Φίλης: Αγαπάτε (κατ)Αλλήλους!

O μαρξισμός ως ένα οργανωμένο σύστημα θεωρίας και πράξης έχει πάψει από χρόνια να με ενδιαφέρει. Δεν συμβαίνει το ίδιο με τη σκέψη του Μαρξ. Τηρουμένων των αναλογιών,  ο χριστιανισμός  σαν θρησκεία δεν μου λέει τίποτα περισσότερο από την υποκρισία που συναντάται σε κάθε ιεραρχικά οργανωμένη θρησκεία. Δεν συμβαίνει ασφαλώς το ίδιο με τον Χριστό.

Αν ο Μαρξ δεν ήταν μία φορά μαρξιστής, ο Χριστός δεν ήταν χριστιανός, ούτε μία στο τρισεκατομμύριο. Και για να προσθέσουμε έναν τρίτο στην «παρέα»,  ο Αϊνστάιν φαντάζομαι πόσο θα μισούσε τον αρτηριοσκληρωτικό θετικισμό της ακαδημαϊκής επιστήμης, αποδομώντας την στην ουσία της,  με τον αδυσώπητο  αφορισμό του «πως η φαντασία είναι πιο σημαντική από τη γνώση».

Έκανα αυτή την κάπως μακροσκελή εισαγωγή προκειμένου να τονίσω πως βρίσκω εξαιρετικά βαρετό τον καυγά του Αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου με τις μαρξιστικές εμμονές του Φίλη, διότι  στερείται παντελώς φαντασίας. Μου θυμίζουν έφηβους της δεκαετίας του 80 που πήγαιναν στις τουαλέτες των λυκείων και μετρούσαν τα «πουλάκια» τους για να διαπιστώσουν ποιος το έχει πιο μεγάλο…

Οι δυο αυτοί άντρες είναι επιφορτισμένοι με ένα έργο που αφορά την πνευματικότητα της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας. Κι αποτυγχάνουν και οι δυο στην αποστολή τους καθότι αποδεικνύονται εκφραστές συστημάτων που έχουν πάψει προ πολλού να έχουν το παραμικρό νόημα, τουλάχιστον για τις γενιές που θα ζήσουν το μέλλον αυτού του τόπου. Αναμετρώνται χωρίς να αντιλαμβάνονται πως τους έχουν γυρισμένη την πλάτη αυτοί στους οποίους απευθύνονται πρωτίστως. Οι νέες γενιές.

Αν είχαν σταθεί στο ύψος της τραγικότητας των περιστάσεων που βιώνει αυτή τη στιγμή η ελληνική κοινωνία, θα έκαναν κάτι περισσότερο από το να στήνουν εγωιστικούς καυγάδες, και θα εργάζονταν με αληθινό πνεύμα προσφοράς και αγώνα για την υπέρβαση της βαθιάς κρίσης που διαπερνά κάθε κοινωνικό, οικονομικό, πολιτικό,  πολιτισμικό  και ηθικό αρμό της. Αντ’ αυτού παρακολουθούμε έναν «πιασάρικο» διπολισμό, ώστε ο καθένας τους να παριστάνει τον «ήρωα» στο δικό του επικοινωνιακό ακροατήριο. Διεκδικούν δάφνες,  τη στιγμή που δεν κάνουν τίποτα σπουδαίο για το πραγματικό καθήκον τους που είναι η πνευματική ανασύνταξη μιας ολόκληρης κοινωνίας για να αντιμετωπίσει τις κατακλυσμιαίες αλλαγές που συμβαίνουν εντός της αλλά και γύρω της.

Αυτό που αντιλαμβάνεται ακόμη και μια μέση συνείδηση στη χώρα αυτή είναι η αίσθηση πως όλα τα ιστορικά δράματα παίχτηκαν και τώρα αναμένουμε αμήχανοι μια λύση.  Κι αυτό δεν συμβαίνει μόνο στην Ελλάδα. Συμβαίνει παντού στην Ευρώπη. Συμβαίνει παντού στον κόσμο. Γι αυτό και η τόσο έντονη αίσθηση του κενού δημιουργεί μια ανυπόφορη ναυτία, όπως αυτή που έχει περιγράψει ο Σαρτρ. Και για να διασκεδάσουμε τη ναυτία στήνουμε «καυγάδες»,  διότι στο τέλος τέλος ποιον χριστιανισμό να υπερασπιστεί ο Αρχιεπίσκοπος και ποιον μαρξισμό ο Υπουργός; Αυτούς που κατά τους αιώνες οδήγησαν τεράστια πλήθη ανθρώπων στις πιο ταπεινωτικές συνθήκες της ύπαρξης και έγιναν φονικές μηχανές για τις ανάγκες της ιστορικής… επαγγελίας;  Να γεμίσουμε το κενό παίζοντας άλλη μια φορά το ίδιο έργο για να απολαύσουν όσοι απομείνουν τον …. Παράδεισο;

Θα άξιζε σε πνευματικούς ταγούς να φανταστούν κάτι περισσότερο από αυτό. Και μάλιστα αυτό που θα φαντάζονταν θα έπρεπε να έχει και ηθικό πρόσημο, να διευρύνει δηλαδή την ελευθερία και τη δικαιοσύνη αφού υποτίθεται πως και οι δυο,  αυτές τις αξίες πρεσβεύουν θεωρητικά τουλάχιστον. Να αναδείξουν αυτές τις δύο αξίες,  ως υπέρτατες πνευματικές αξίες που μπορούν να κρατήσουν όρθια μια κοινωνία τη στιγμή που κλυδωνίζεται καθώς είναι ξέπνοη, δεν έχει πνεύμα και γι αυτό δεν μπορεί να φανταστεί ένα αξιοβίωτο μέλλον για τα παιδιά της. Αλλά τι μπορεί να κάνει οποιοσδήποτε, αν δεν ξέρει πρώτα  ποιος πραγματικά είναι; Πρακτικά τίποτα.

Η  μεγάλη αποκάλυψη του Χριστού στον κόσμο ήταν ακριβώς πως ο Θεός είναι πνεύμα και μόνον πνευματικά μπορεί να λατρεύεται. Δεν χρειάζεται ούτε ιερούς τόπους, ούτε ιερούς τρόπους. Μόνο πνεύμα αλήθειας. Και πνεύμα αλήθειας είναι αυτό που έχει την απάντηση στην ερώτησή μας: «Ποιος είμαι;». Αυτό δεν μπορεί να το απαντήσει κανένας μόνος του. Μπορεί να απαντηθεί μόνο σε σχέση με τον Άλλο. Στη συνάντηση με τον Άλλο και τα δύο συστήματα που απέτυχαν,  πρόταξαν την επιλογή του Πολέμου. Η ιστορική αποτυχία τους δεν σημαίνει πως το κενό που άφησαν δεν μπορεί να το γεμίσει η εναλλακτική επιλογή. Δηλαδή στη συνάντηση με τον Άλλο,  να εκφραστεί η Αγάπη.

Θα αξίωνα  λοιπόν από άξιους λειτουργούς να καθίσουν μαζί  και  από κοινού να δημιουργήσουν την  «πολιτική ατζέντα της Αγάπης». Να ανοίξουνε ζητήματα και θέματα για το πώς θα ξεπεράσουμε προκαταλήψεις, διακρίσεις, στερεότυπα που αφορούν στον Άλλο.  Στον Άλλο του χρώματος, της φυλής, της εθνότητας,  της κοινωνικής τάξης, του φύλου, της ηλικίας, της σωματικής ή ψυχικής ιδιαιτερότητας.  Όπως ακριβώς έκανε ο Χριστός ξεπερνώντας όλες τις διακρίσεις και τα στερεότυπα της εποχής του για να ζητήσει να πιει νερό από τα χέρια μιας Σαμαρείτιδας με άτακτο βίο για την εποχή, καθώς είχαν περάσει πέντε άντρες από το κρεβάτι της και συζούσε με έναν ακόμη ανύπαντρη. Μείνανε «παγωτό» οι μαθητές,  μόλις την είδαν να μιλάει με τον Δάσκαλο. Αλλά αυτό το πνευματικό σοκ είναι η μεγάλη ιστορική ευθύνη κάθε Δασκάλου.

Στην περίπτωσή μας, οι δυο θεσμικές κορυφές που αφορούν στο πνεύμα,  κάνουν ακριβώς το αντίθετο. Περιχαρακώνουν το «μαντρί» που ταΐζουν με το «σανό» της ελληνοορθοδοξίας οι μεν και του χαζοχαρούμενου κοσμοπολιτισμού οι δε. Μοιραίοι και άβουλοι. Θλιβεροί εκπρόσωποι της πνευματικής παρακμής που εκπροσωπούν έτσι ανεβασμένοι στους θώκους της εξουσίας τους.  Εκκλησίες και σχολεία χωρίς απαντήσεις στη σύγχρονη απόγνωση.  Κι όμως είμαι βέβαιος πως και οι δυο, αισθάνονται πως κάνουν το καλύτερο για τους εαυτούς τους και τις ιδεοληψίες τους,  αγνοώντας είτε σκόπιμα, είτε ηθελημένα  πως «η έσχατη πλάνη είναι χειρότερη της πρώτης». Θα έλεγα πως τους βρίσκω τόσο καταστροφικά «ταιριαστούς». Με την πνευματική έννοια, πάντα…

Απέναντι στον κίνδυνο του φανατισμού και του ολοκληρωτισμού αλλά και απέναντι στον κίνδυνο ενός καταναλωτικού υλισμού που μας απανθρωπίζει, όπως επισημαίνει ένας σύγχρονός μας φιλόσοφος, ο Frederic Lenoir,  ο κόσμος μας έχει την ανάγκη από μια ανθρωπιστική αναγέννηση που θα συνενώνει όλους εκείνους που πιστεύουν στην αξιοπρέπεια και την ελευθερία του ανθρώπινου προσώπου.

Η Ελλάδα, αν σεβόταν στο ελάχιστο την παράδοση και την κληρονομιά της, θα μπορούσε να παίξει πολύ ενεργητικότερο ρόλο σε αυτή την κατεύθυνση. Αλλά προφανώς όχι με έναν Αρχιεπίσκοπο κι έναν Υπουργό

Κι η αγάπη πάλι θα καλεί…

agapiΔιαβάζω στο facebook προφίλ της φίλης μου της Μπέττυς:

«Αντέχω την πείνα κυρία Μπέττυ. Λέω κάθε μέρα στη μαμά μου να μη στενοχωριέται. Θα τρώω μόνο ΟΤΑΝ έχουμε».
Κωνσταντίνος 6 ετών.

Σταματήστε αυτό το άθλιο τρένο να κατέβω. Κανένα πιτσιρίκι δεν θα έπρεπε να πεινάει. Έχουμε αποτύχει οικτρά. Ο Ι Κ Τ Ρ Α…

(Συνεχίζουμε παντός τύπου βοήθεια. Βοηθήστε γιατί έχουμε κλατάρει.)

Η φίλη μου η Μπέττυ έχει δίκιο. «Έχουμε αποτύχει οικτρά. Ο Ι Κ Τ Ρ Α…». Γιατί η Μπέττυ κάθε μέρα πασχίζει να εξασφαλίσει τροφή για παιδιά που πεινάνε. Όχι δικά της. Των Άλλων. Και όσο την αφήνουμε μόνη και αβοήθητη, ο κόσμος μας καταρρέει. Όταν ο 6χρονος Κωνσταντίνος αποφασίζει πως θα τρώει «μόνον όταν έχουμε» και την ίδια στιγμή οι «Αλαφουζομαρινάκηδες», παλιοί και νέοι, πρώην, νυν κι επόμενοι, έχουν τα εκατομμύρια όπως είχε η συγχωρεμένη η γιαγιά μου τα «σεμέν» και τα «πετσετάκια», τότε κάτι δεν πάει καλά. Λεφτά υπάρχουν, αλλά όχι για τους 6χρονους Κωνσταντίνους αυτού του κόσμου. Λυπάμαι, αλλά σας έχω πολύ κακά νέα: καταρρέουμε από κάθε άποψη!

Κι αν είστε από αυτούς που πιστεύουν πως «θα’ ρθει άσπρη μέρα και για μας…», το μόνο που έχω πλέον να κάνω, είναι να σας συστήσω μια θεά. Μια θεά χωρίς θρησκεία, χωρίς ιερατεία, χωρίς ιερά κείμενα. Μια θεά που όλα τα συγχωρεί και κάνει τον κόσμο να γυρίζει αφού μόνο αυτή μπορεί και τον λυτρώνει από τη «δίκαιη τιμωρία» των «αμαρτιών» του. Την Αγάπη.

Η Αγάπη ήταν αυτή που επέτρεψε αυτό το απίστευτο ταξίδι από τον γονατισμένο μπροστά σε είδωλα – θεούς «δούλο», στον πνευματικά όρθιο άνθρωπο που αναγνωρίζει την οικειότητά του με το σύμπαν και το πνεύμα που το οργανώνει και το διέπει. Την Αγάπη.

Σήμερα απειλούμαστε όχι απλά με κατάρρευση αλλά με καθολικό αφανισμό. Εντούτοις ο κόσμος εξακολουθεί να χειραγωγείται με το φόβο έτσι ώστε γονατιστός μπροστά σε «είδωλα – θεούς» θρησκειών, ιδεολογιών, αγορών, χρηματιστηριακών δεικτών, κρατών και διακρατικών οργανισμών, να αναμένει τη «δίκαιη τιμωρία» του ως «δούλος» που δεν ορίζει τη μοίρα του και γι αυτό κυνηγάει… pokemon.

Κάθε φόβος που νικιέται, γίνεται Αγάπη. Αν σήμερα πεινάει κόσμος είναι γιατί όλοι πεινάμε για Αγάπη αλλά έχουμε χάσει τη γεύση της και δεν ξέρουμε πλέον τι ψάχνουμε. Τη φαντασιωνόμαστε περισσότερο ως εγωιστική κατάκτηση, παρά ως δόσιμο με την ψυχή μας. Ζούμε μια αφύσικη ζωή, κι έτσι πάντα κάτι μας λείπει. Οτιδήποτε όμως δεν είναι Αγάπη, είναι απλώς προκατάληψη.

Γι αυτό άλλωστε είναι… θεά!

ΥΓ1: Η φίλη μου η Μπέττυ, «τρέχει» τη ΜΚΟ «Εύνοια» με έδρα τη Θεσσαλονίκη και δράση μέχρι εκεί που φτάνουν κάθε φορά οι δυνάμεις της. «Όσοι πιστοί, όσοι ζεστοί…» κατά πως θα’ λεγε κι ο Εμπειρίκος, βοηθήστε όπως και όσο μπορείτε. Κάθε προσφορά έχει αξία και μετράει. Στο τέλος τέλος εξοικονομείστε από το λογαριασμό της ΔΕΗ, κλείνοντας την τηλεόραση! Τι περιμένετε δηλαδή; Κάνα «love story» στο κανάλι του Καλογρίτσα;
Ρίξτε «μαύρο» στην οθόνη, βγείτε από τα «συνηθισμένα» και ζήστε την Αγάπη!

ΥΓ2: Ο τίτλος του σημερινού άρθρου είναι δανεισμένος από τα «Διάφανα Κρίνα». Καλό ταξίδι, Θάνο! Θα μας λείψει η ποίησή σου…

 

Πρώτη δημοσίευση @ RIZOPOULOS POST