H ζωή έχει ένα «πως» κι ένα «γιατί».
Στο πρώτο δίνουμε υπερβολικά μεγάλη σημασία με βάση τα manuals της κοινωνίας , μέσα στην οποία συμβιώνουμε ως άτομα.
Το δεύτερο συνήθως μένει αναπάντητο μέσα στη ρουτίνα και ξεχνιέται.
Ωστόσο, ζούμε πλέον μια καθημερινότητα που καθιστά τον καθένα μας μελλοθάνατο κομπάρσο ενός παγκόσμιου θρίλερ. Απλά και μόνο μπαίνοντας στο μετρό μια Τρίτη.
Θέλοντας και μη, το γεγονός αυτό μας φέρνει μπροστά στο «γιατί», το οποίο πρέπει οπωσδήποτε να απαντηθεί προσωπικά ως ζήτημα ζωής και θανάτου.
Όσο κι αν μπουκώνεται το ανοιχτό ερώτημα με lexotanil, xanax, αλκοόλ, κόκα, σεξ, τζόγο ή όποια ιδεολογική «παραμύθα», η αναβλητικότητα θα μεταφράζεται σε σιωπηρή συναίνεση στο θάνατο. Κι αυτή τη φορά, όχι του άλλου.
Αρχεία Κατηγοριών: premium content
Συστημική αποτυχία και βία
Στη χώρα υπάρχει οργή. Όπως υπάρχει παντού, σε όλη την Ευρώπη. Οι αφορμές του ξεσπάσματός της μπορεί να διαφέρουν κατά περίπτωση αλλά η βασική αιτία είναι η ίδια: Η συστημική αποτυχία. Είναι αυτή που επιδρά καταστροφικά πάνω στις ζωές, ειδικά των νέων ανθρώπων και είναι αναμενόμενο να ξεχύνονται στους δρόμους… πάνθηρες. Συνεπώς, το να μετακυλύεται η ευθύνη σε παιδιά που δεν έχουν κλείσει τα 17, τα 18 ή τα 20 για τη συστημική αποτυχία, είναι υποκρισία και αλαζονεία μαζί.
Το «νόμος κι ανομία» είναι ο κόσμος που πεθαίνει, είναι η ανικανότητα για πραγματική καινοτομία και για κάτι περισσότερο από μια ανεπαρκή ανάπτυξη που κάνει τους πλούσιους πλουσιότερους και τους φτωχούς φτωχότερους.
Το ερώτημα είναι αν εξακολουθούμε να πιστεύουμε σε μιας κοινωνία που είναι ικανή να αυτοθεσμίζεται, όπως λέει ο Καστοριάδης, συνεπώς να θέτει υπό αμφισβήτηση τους ήδη δεδομένους θεσμούς της, την ήδη κατεστημένη παράστασή της για τον κόσμο. Μ’ άλλα λόγια, μια κοινωνία που, αν και ζει υπό νόμους και ξέρει ότι δεν μπορεί να ζήσει δίχως νόμο, δεν υποδουλώνεται στους ίδιους της τους νόμους. Κοινωνία στην οποία το ερώτημα: «ποιός είναι ο δίκαιος νόμος;» παραμένει ανοικτό ως το μόνο πραγματικό ανάχωμα στη βία.
Το «νόμος κι ανομία» είναι ο κόσμος που πεθαίνει, είναι η ανικανότητα για πραγματική καινοτομία και για κάτι περισσότερο από μια ανεπαρκή ανάπτυξη που κάνει τους πλούσιους πλουσιότερους και τους φτωχούς φτωχότερους.
Το ερώτημα είναι αν εξακολουθούμε να πιστεύουμε σε μιας κοινωνία που είναι ικανή να αυτοθεσμίζεται, όπως λέει ο Καστοριάδης, συνεπώς να θέτει υπό αμφισβήτηση τους ήδη δεδομένους θεσμούς της, την ήδη κατεστημένη παράστασή της για τον κόσμο. Μ’ άλλα λόγια, μια κοινωνία που, αν και ζει υπό νόμους και ξέρει ότι δεν μπορεί να ζήσει δίχως νόμο, δεν υποδουλώνεται στους ίδιους της τους νόμους. Κοινωνία στην οποία το ερώτημα: «ποιός είναι ο δίκαιος νόμος;» παραμένει ανοικτό ως το μόνο πραγματικό ανάχωμα στη βία.
Κάτι άλλο;
Aυτός είναι ο σκληρός πυρήνας του συμπαντικού παράδοξου: Μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις, αλλά όσο παραμένεις στο ίδιο επίπεδο συνείδησης , δεν μπορείς να ξεφύγεις από τις συνέπειες της πράξης σου. Η διέξοδος είναι μόνο προς τα πάνω.
Αυτό δεν το καταλαβαίνουμε εύκολα. Μπορεί να πάρει χρόνο. Ειδικά όταν κουβαλάς στην πλάτη σου όλες τις αποσκευές που σου έχει φορτώσει ο πολιτισμός σου, υποσχόμενος πως είσαι ελεύθερος να κάνεις ό,τι θέλεις. Γι αυτό και τα χρόνια περνούν ανέμελα ώσπου να ανακαλύψεις πως ζεις σαν ποντικάκι στο κλουβί που τρέχει ασταμάτητα πάνω στη ρόδα που γυρίζει. Το είχε πάθει και ο Σίσυφος αυτό. Αυτή την κακοποίηση μου χρεώνω.
Οπότε με πήγα στο δικαστήριο. Κι άρχισα το παραμιλητό.
Αν είσαι ένοχος πάτησε το 1.
Αν είσαι αθώος πάτησε το 2.
Αν δεν ξέρεις τι σου γίνεται πάτησε το 3.
Κάτι άλλο 4.
Δεν θα μας σώσουν ούτε η δύναμη, ούτε η νοημοσύνη.
Μπορεί έτσι να κερδήθηκε ο Τρωικός Πόλεμος γιατί κι ο Πάρης τις ίδιες μαλακίες έκανε.
Έδωσε το μήλο στην Αφροδίτη αντί να κάνει αυτό που πρέπει και να το δώσει στην Αθηνά. Αφέθηκε στα «θέλω» του και χύθηκε πολύ αίμα στην αναμέτρηση της δύναμης ενώ η νοημοσύνη περιπλανήθηκε κι αναμετρήθηκε με θεριά και τέρατα.
Όμως είμαστε πλέον πολύ κουρασμένοι για να το πάμε όλο αυτό από την αρχή. Είναι σαν να πηγαίνεις στον κινηματογράφο να δεις μια ταινία που την έχεις ξαναδεί και γνωρίζεις το τέλος. Άντε και να προσέξεις κάποιες λεπτομέρειες που δεν πρόσεξες, αυτό δεν αλλάζει το βασικό σενάριο.
Πάτησα το 4. Το «άγριος» από το «άγιος» ένα «ρ» διαφορά. Αυτό το «ρ» σκηνοθετεί όλη την ψευδαίσθηση. Να όμως που το θεατρικό σκηνικό του φωτός και της ευμάρειας καταρρέει. Αποκαλύπτεται πως πίσω από τη φανταστική σκηνογραφία δεν υπάρχει παρά… τοίχος. Οι άνθρωποι λέγαμε lifestyle και αποδεικνύεται πως πρόκειται απλώς για χρήση και κατάχρηση σωμάτων και ψυχών. Λέγαμε «σπουδές – δουλειά – παιδιά» και στο τέλος μεταφραζόταν σε καρκίνο και αυτοάνοσα. Λέγαμε «open mind» μέχρι που κινδυνέψαμε να χυθούν έξω τα μυαλά μας.
Το «θέλω πίσω τη ζωή μου» είναι χαζό ανέκδοτο. Το ιστορικό στοίχημα είναι στις ρωγμές που δημιουργεί η αποκάλυψη, να φυτρώσουν εκεί που δεν τις έσπειραν πεισματικές αναζητήσεις μιας αυθεντικής ζωής. Είναι στη φύση μας, άλλωστε!
Στο τέλος της μέρας μόνο το να γελάς σαν να μην έχεις ξεγελαστεί ποτέ είναι επαναστατική πράξη. Βιώσιμο πρότυπο για τον κόσμο είναι αυτό το «κάτι άλλο», που είναι ελευσόμενο, επ’ άπειρον τελειοποιήσιμο, συνεπώς πάντοτε ανεπαρκές και μελλοντικό καθώς ανήκει στο χρόνο της υπόσχεσης για την επιστροφή στην ακεραιότητα.
Κάτι άλλο;
Αυτό δεν το καταλαβαίνουμε εύκολα. Μπορεί να πάρει χρόνο. Ειδικά όταν κουβαλάς στην πλάτη σου όλες τις αποσκευές που σου έχει φορτώσει ο πολιτισμός σου, υποσχόμενος πως είσαι ελεύθερος να κάνεις ό,τι θέλεις. Γι αυτό και τα χρόνια περνούν ανέμελα ώσπου να ανακαλύψεις πως ζεις σαν ποντικάκι στο κλουβί που τρέχει ασταμάτητα πάνω στη ρόδα που γυρίζει. Το είχε πάθει και ο Σίσυφος αυτό. Αυτή την κακοποίηση μου χρεώνω.
Οπότε με πήγα στο δικαστήριο. Κι άρχισα το παραμιλητό.
Αν είσαι ένοχος πάτησε το 1.
Αν είσαι αθώος πάτησε το 2.
Αν δεν ξέρεις τι σου γίνεται πάτησε το 3.
Κάτι άλλο 4.
Δεν θα μας σώσουν ούτε η δύναμη, ούτε η νοημοσύνη.
Μπορεί έτσι να κερδήθηκε ο Τρωικός Πόλεμος γιατί κι ο Πάρης τις ίδιες μαλακίες έκανε.
Έδωσε το μήλο στην Αφροδίτη αντί να κάνει αυτό που πρέπει και να το δώσει στην Αθηνά. Αφέθηκε στα «θέλω» του και χύθηκε πολύ αίμα στην αναμέτρηση της δύναμης ενώ η νοημοσύνη περιπλανήθηκε κι αναμετρήθηκε με θεριά και τέρατα.
Όμως είμαστε πλέον πολύ κουρασμένοι για να το πάμε όλο αυτό από την αρχή. Είναι σαν να πηγαίνεις στον κινηματογράφο να δεις μια ταινία που την έχεις ξαναδεί και γνωρίζεις το τέλος. Άντε και να προσέξεις κάποιες λεπτομέρειες που δεν πρόσεξες, αυτό δεν αλλάζει το βασικό σενάριο.
Πάτησα το 4. Το «άγριος» από το «άγιος» ένα «ρ» διαφορά. Αυτό το «ρ» σκηνοθετεί όλη την ψευδαίσθηση. Να όμως που το θεατρικό σκηνικό του φωτός και της ευμάρειας καταρρέει. Αποκαλύπτεται πως πίσω από τη φανταστική σκηνογραφία δεν υπάρχει παρά… τοίχος. Οι άνθρωποι λέγαμε lifestyle και αποδεικνύεται πως πρόκειται απλώς για χρήση και κατάχρηση σωμάτων και ψυχών. Λέγαμε «σπουδές – δουλειά – παιδιά» και στο τέλος μεταφραζόταν σε καρκίνο και αυτοάνοσα. Λέγαμε «open mind» μέχρι που κινδυνέψαμε να χυθούν έξω τα μυαλά μας.
Το «θέλω πίσω τη ζωή μου» είναι χαζό ανέκδοτο. Το ιστορικό στοίχημα είναι στις ρωγμές που δημιουργεί η αποκάλυψη, να φυτρώσουν εκεί που δεν τις έσπειραν πεισματικές αναζητήσεις μιας αυθεντικής ζωής. Είναι στη φύση μας, άλλωστε!
Στο τέλος της μέρας μόνο το να γελάς σαν να μην έχεις ξεγελαστεί ποτέ είναι επαναστατική πράξη. Βιώσιμο πρότυπο για τον κόσμο είναι αυτό το «κάτι άλλο», που είναι ελευσόμενο, επ’ άπειρον τελειοποιήσιμο, συνεπώς πάντοτε ανεπαρκές και μελλοντικό καθώς ανήκει στο χρόνο της υπόσχεσης για την επιστροφή στην ακεραιότητα.
Κάτι άλλο;
«Είμαστε πολλοί αλλά είμαστε μόνοι»
Τι μας έμαθε ο πρώτος μήνας του 21? Απλά την αλήθεια. Η οποία ως γνωστόν πρώτα σε θυμώνει και μετά σε απελευθερώνει. Εν προκειμένω η αλήθεια είναι πως κράτος και αγορά στη Δύση, απέτυχαν απέναντι στην πανδημία. Για να παραφράσω μια γνωστή ρήση του Βολταίρου ακόμη κι αν δεν υπήρχε ο covid – 19 θα έπρεπε να τον εφεύρουμε. Για να μας δείξει καθαρά τα όρια της αδυναμίας μας έναντι δυνάμεων που αναπτύσσονται απειλώντας την ίδια την υπαρξιακή υπόσταση της δυτικής δημοκρατίας, ως συμβολαίου κοινωνικής συμβίωσης. Οι δυνάμεις αυτές όπως εκφράζονται από παντοδύναμες εταιρείες και απομειωμένης ισχύος κράτη, στρέφονται πλέον ευθέως εναντίον του πυρήνα των πολιτικών δικαιωμάτων και των συνταγματικών εγγυήσεων των δυτικών κοινωνιών. Εναλλακτική ασφαλώς δεν μπορεί να αποτελεί ο αυταρχικός κρατικός καπιταλισμός της Κίνας, η οποία φαίνεται να αναβαθμίζει τα γεωπολιτικά πλεονεκτήματά της, μεσούσης της πανδημίας. Ούτε ασφαλώς και η λαϊκιστική άρνηση της πραγματικότητας. Η δικτατορία της οικονομίας πάνω στην κοινωνία και τη φύση, όπως κι αν εκδηλώνεται, είναι πλέον το πρόβλημα.
Υπάρχουν περιθώρια για κοινωνική αυτονομία; «Είμαστε πολλοί αλλά είμαστε μόνοι, μείναμε δίχως όνειρο τώρα που ξημερώνει » που έλεγε κι ο συγχωρεμένος ο Χάρρυ Κλυνν. Απόπειρες γίνονται όμως. Όπως η πρόσφατη περίπτωση του χρηματιστηριακού ακτιβισμού όπου η κινητοποίηση χιλιάδων μικροεπενδυτών έδειξε πως οι κανόνες του παιχνιδιού της Wall Street μπορεί καμιά φορά να στραφούν εναντίον των ισχυρών παικτών της και σε αυτή την περίπτωση εις βάρος των hedge funds που υπαναχώρησαν από μεγάλα στοιχήματα σορταρίσματος λόγω ενός αιφνίδιου ράλι «καταδικασμένων» μετοχών. Μέσα στο σύντομο χρονικό διάστημα, ένας μεγάλος αριθμός μικροεπενδυτών αγόρασε μαζικά μετοχές κάποιων εταιρειών που έχουν πληγεί σε ανεπανόρθωτο βαθμό από την πανδημία του ιού SARS-CoV-2. Μια από αυτές ήταν η Gamestop, μια αλυσίδα καταστημάτων ηλεκτρονικών παιχνιδιών που παλεύει εδώ και μια εξαετία με τις «δυνάμεις» του Διαδικτύου, με την πανδημία και τα short bets να την οδηγούν…σχεδόν σε τελική πτώση. Αλλά τελικά τα ίδια τα hedge funds ήταν αυτά που τράπηκαν σε φυγή διότι οι μετοχές που είχαν σορτάρει εκτοξεύθηκαν στα ύψη, με τριψήφια ή και τετραψήφια άνοδο. Όσο υπάρχουν Δαβίδ που νικούν τους Γολιάθ αυτού του κόσμου, υπάρχει ελπίδα!
Υπάρχουν περιθώρια για κοινωνική αυτονομία; «Είμαστε πολλοί αλλά είμαστε μόνοι, μείναμε δίχως όνειρο τώρα που ξημερώνει » που έλεγε κι ο συγχωρεμένος ο Χάρρυ Κλυνν. Απόπειρες γίνονται όμως. Όπως η πρόσφατη περίπτωση του χρηματιστηριακού ακτιβισμού όπου η κινητοποίηση χιλιάδων μικροεπενδυτών έδειξε πως οι κανόνες του παιχνιδιού της Wall Street μπορεί καμιά φορά να στραφούν εναντίον των ισχυρών παικτών της και σε αυτή την περίπτωση εις βάρος των hedge funds που υπαναχώρησαν από μεγάλα στοιχήματα σορταρίσματος λόγω ενός αιφνίδιου ράλι «καταδικασμένων» μετοχών. Μέσα στο σύντομο χρονικό διάστημα, ένας μεγάλος αριθμός μικροεπενδυτών αγόρασε μαζικά μετοχές κάποιων εταιρειών που έχουν πληγεί σε ανεπανόρθωτο βαθμό από την πανδημία του ιού SARS-CoV-2. Μια από αυτές ήταν η Gamestop, μια αλυσίδα καταστημάτων ηλεκτρονικών παιχνιδιών που παλεύει εδώ και μια εξαετία με τις «δυνάμεις» του Διαδικτύου, με την πανδημία και τα short bets να την οδηγούν…σχεδόν σε τελική πτώση. Αλλά τελικά τα ίδια τα hedge funds ήταν αυτά που τράπηκαν σε φυγή διότι οι μετοχές που είχαν σορτάρει εκτοξεύθηκαν στα ύψη, με τριψήφια ή και τετραψήφια άνοδο. Όσο υπάρχουν Δαβίδ που νικούν τους Γολιάθ αυτού του κόσμου, υπάρχει ελπίδα!
Χειρόφρενο….!
Το εύκολο είναι πάντα να αρπάζεις την πέτρα. Είτε για να λιθοβολήσεις το θύμα, είτε για να λιθοβολήσεις το θύτη. Είναι η επιβεβαίωση που ενδόμυχα ζητάς πως δεν είσαι τίποτα από τα δυο. Really? Στην πραγματικότητα ο κόσμος της Σοφίας είναι ο κόσμος όλων μας. Ζούμε στου Γαμησιού τη Χώρα, που λεγε και ο Χένρι Μίλερ. Το θέμα λοιπόν δεν είναι πόσο γουρούνι είναι ο «θείος» που είναι το προφανές, αλλά γιατί αυτή η χώρα αναπαράγει ακατάπαυστα γουρούνια σε μια ευρύτατη γκάμα που δεν αφορά μόνο στα εργοστασιακά χαρακτηριστικά του συγκεκριμένου. Διότι δεν υπάρχει μόνο τοξική αρρενωπότητα υπάρχει και τοξική ομοφυλοφιλία. Επιπλέον ο βιασμός δεν είναι μόνο σωματικός. Σωματικά μπορεί να μην υπάρξει η παραμικρή αντίσταση, μπορεί να υπάρξει και πρόσχαρη συναίνεση, αλλά τελικά δεν γαμάς τη ψυχή ενός παιδιού 20 – 21 χρόνων όταν κυριαρχείς σεξουαλικά πάνω του εξαιτίας του γεγονότος πως έχεις τη δύναμη να διαμορφώσεις το μέλλον του; Ή ακόμη χειρότερα, έτσι το αφήνεις να νομίζει. Στην πυρά λοιπόν ο «θείος» για να συνεχίσουν να χτίζονται και να καταστρέφονται καριέρες στην πολιτική, στην επιστήμη, στην τέχνη, στα media, στις επιχειρήσεις , στο δημόσιο, στους δήμους, παντού, με όρους «φοράδας κι επιβήτορα» ανεξαρτήτως φύλου. Γαμημένες ψυχές σε ένα γαμημένο κόσμο. Η Σοφία είναι μια τελευταία ευκαιρία. Να κοιτάξουμε στον καθρέπτη και το γαμημένο «κάνω ό,τι θέλω» που αποτέλεσε τον κοινό τόπο της ελληνικής (μη χέσω… )μετανεωτερικότητας, να το μετασχηματίσουμε σε «κάνω αυτό που πρέπει». Θεραπεία Εαυτού. Μπορεί να ακούγεται σαν Συντηρητική Επανάσταση αλλά όταν τρέχεις με χίλια πάνω σε τοίχο, ενστικτωδώς τουλάχιστον θα πρέπει να τραβήξεις χειρόφρενο. Κι ό,τι γίνει…
